Sodyum lauryl sülfat'ın poecilia reticulata'nın baş böbreği üzerine etkilerinin histolojik incelenmesi

Bu tez kaspamında sodyum lauryl sülfat'ın (SLS) model organizma olarak son yıllarda farklı alanlarda sıkça kullanılan Poecilia reticulata'nın baş böbreği üzerindeki toksik etkilerinin histolojik olarak ortaya konması amaçlanmıştır. Ergin örneklerin dört farklı subletal konsantrasyonda (3 mg/L, 6 mg/L, 9 mg/L, 12 mg/L) 96 saat süreyle suda çözünmüş SLS'ye maruz bırakıldığı bir deney gerçekleştirilmiştir. Kontrol ve deneme gruplarından alınarak histolojik yapıları tanımlanan baş böbreği örnekleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Sunulan tezde özellikle endokrin işlevi ve histolojik yapısı esas alınarak P. reticulata'da baş böbreğinin konumu belirlenmiş; hematopoetik dokuda gerçekleşen süreçler de ortaya konmuştur. SLS konsantrasyon artışına paralel olarak glomerulus çapında ve Bowman alanında genişlemeye, tübül epitellerinde atrofi ve hipertrofiye, nukleus deformasyonlarına, vakuolleşmeye ve infiltrasyona neden olmaktadır. Bütün bu histopatolojik değişimler konsantrasyona bağlı olarak artmaktadır. SLS, hematopoetik dokuda ayrıca granülom oluşumlarına, hemoraji ve nekroza neden olmaktadır. Endokrin işlevi yanısıra çevresel stres biyoindikatörü olarak nitelendirilebilen interrenal ve kromaffin hücrelerde yapılan istatistiksel analizler konsantrasyona bağlı hipertrofiyi işaret etmektedir. Bu araştırmanın, sürfaktanların teleostlarda farklı fizyolojik süreçler üzerindeki zararlı etkileri hakkında yeni bir bakış açısı getirmesi umulmaktadır.