Sodyum metabisülfit'in sıçan kemik iliği hücrelerinde in vivo genotoksik etkileri

ÖZDOKTORA TEZİSODYUM METABİSÜLFİT'İN SIÇAN KEMİK İLİĞİ HÜCRELERİNDE İNVİVO GENOTOKSİK ETKİLERİAhmet KAYRALDIZÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİYOLOJİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞYıl : 2005, Sayfa: 67Jüri : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞProf. Dr. Rüştü HATİPOĞLUDoç. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARIDoç. Dr. Gökhan CORALYrd. Doç. Dr. Hasan Basri İLABu çalışmanın amacı, gıdalarda antimikrobial madde olarak kullanılan SodyumMetabisülfit (SMB)'in sıçan kemik iliği hücrelerinde in vivo genotoksik etkileriniaraştırmaktır.Bu çalışmada SMB, intraperitonal (ip) uygulamada anormal hücre yüzdesini (AH) veKA/hücre genel olarak tüm muamele sürelerinde (6, 12, 24 Saat) ve konsantrasyonlarda(250, 500, 750 ve 1000 mg/kg vücut ağırlığı (v.a.)) kontrole göre önemli ölçüde arttırmıştır.Ancak bu artış pozitif kontrol (Ethyl Carbamate) kadar olmamıştır. SMB, 6 saatlik muamelesüresinde mitotik indeksi (MI) sadece 750 ve 1000 mg/kg v.a. dozlarda kontrole nazaranönemli derecede düşürürken, bu düşüş 12 ve 24 saatlik muamele sürelerinde ise tümkonsantrasyonlarda önemli derecede bulunmuştur.SMB, gavage (gv) uygulamada anormal hücre yüzdesini (AH %) ve KA/hücresayısını 6 saatlik muamele süresinin tüm konsantrasyonlarında hem kontrol hem de pozitifkontrole göre önemli ölçüde arttırmamıştır. Halbuki SMB, 12 saatlik muamele süresinde vetüm konsantrasyonlarda AH %'si ve KA/hücre sayısını kontrole göre önemli ölçüdeartırmıştır. 24 saatlik muamele süresinde ise SMB, AH%'si ve KA/Hücre sadece 750 ve1000 mg/kg v.a. konsantrasyonlarda kontrole göre önemli ölçüde artırmıştır. SMB gavageuygulamada 6 saatlik muamele süresinde sadece 1000 mg/kg v.a. konsantrasyonunda MIpozitif kontrole nazaran düşürürken, 12 saatlik muamele süresinde 250 mg/kg v.a.konsantrasyonu hariç tüm konsantrasyonlarda, 24 saatlik muamele süresinde ise tümkonsantrasyonlarda MI'i hem kontrol hem de pozitif kontrole nazaran önemli ölçüdedüşürmüştür.Anahtar Kelimeler: Gıda Katkı Maddesi, Sodium Metabisülfit, In vivo KromozomAberasyonu, SıçanI