Söke Ovası ikinci ürün pamuk ekim alanlarında yeşilkurt [Helicoverpa armigera (Hübner) (Lepidoptera: Noctuidae)]'un popülasyon değişimi ve bulaşıklık oranının belirlenmesi

Yeşilkurt, [Helicoverpa armigera (Hübner) (Lepidoptera: Noctuidae)] pamuğun en önemli zararlılarından birisidir ve özellikle generatif organlarda zarar yaparak pamukta önemli ürün kayıplarına neden olmaktadır. Bu çalışma, yeşilkurtʼun ergin popülasyon değişimini ve bulaşıklık oranını saptamak amacıyla delta tipi eşeysel çekici tuzakların yerleştirildiği ikinci ürün pamuk tarlalarında 2023 ve 2024 yıllarında Söke ilçesine bağlı üç ilçede yürütülmüştür. Bu amaçla, Akçakonak, Doğanbey ve Güllübahçe mahallelerinde üç adet ikinci ürün pamuk tarlası belirlenmiş ve tuzaklardaki ergin bireyler düzenli olarak sayılmıştır. Ayrıca, yeşilkurt'un bulaşıklık oranı 100 tarak, 100 çiçek ve 100 koza kontrolü yapılarak saptanmıştır. Tarak, çiçek ve koza üzerinde zararlının yumurtası, larvası ve/veya larva zararının bulunduğu pamuk bitkileri bulaşık olarak kaydedilmiştir. Bulaşıklık oranı, elde edilen sayısal veriler kullanılarak yüzde olarak hesaplanmıştır. Yeşilkurt'un popülasyon değişiminin belirlenmesi için asılan tuzaklarda ergin birey sayısı 2023 yılında Akçakonak mahallesinde eylül ayında, Doğanbey ve Güllübahçe mahallelelerinde ise temmuz ayında en yüksek seviyeye ulaşmıştır. 2024 yılında ergin birey sayısı Akçakonak, Doğanbey ve Güllübahçe mahallelerinde eylül ayında en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Bulaşıklık oranı 2023 yılında Akçakonak, Doğanbey ve Güllübahçe mahallerinde sırasıyla %57, 61 ve 45; 2024 yılında ise sırasıyla %12, 16 ve 16 olarak kaydedilmiştir. Yeşilkurt'un popülasyon takibinin yapıldığı pamuk tarlalarında 2023 yılında tuzaklarda yakalanan ergin bireylerin sayısı 2024 yılından daha yüksek saptanmıştır. Buna paralelel olarak 2023 yılında zararlının pamuğun tarak, çiçek ve kozasında meydana getirdiği bulaşıklık oranı da daha fazla görülmüştür. Sonuç olarak, yeşilkurt'un popülasyon dalgalanmasını ve bulaşıklık oranını belirlemek amacıyla yürütülen bu çalışmada, ergin bireylerin delta tipi eşeysel çekici tuzaklarla izlenmesinin mücadele zamanını belirlemede ve mücadeleye karar vermede önemli olduğu sonucuna varılmıştır.