Sol ventrikül destek cihazı implante edilmiş hastalarda oluşan hemolizin değerlendirilmesi

Amaç: Kalp yetmezliği, kalbin yapısal veya fonksiyonel bozukluğundan kaynaklanan dolum veya pompa fonksiyonlarında bozulmanın izlendiği; yorgunluk, efor dispnesi, ortopne, paroksismal noktürnal dispne, noktüri, mental durum değişiklikleri, anoreksi ve abdominal ağrı ile karakterize olabilen kompleks bir klinik sendromdur. Kalp yetmezliği tedavisinde günümüzde uygun medikal tedavi, inotrop desteği uygulamalarına rağmen yanıt alınamayan hastalarda ve transplanta köprüleme amacıyla sol ventrikül destek cihazı (LVAD) implantasyonu yaygın olarak kullanılmaktadır. LVAD implantasyonu yapılan hastalar implant sonrası dönemde birtakım komplikasyonlarla karşılaşmaktadırlar. İntravasküler hemoliz ciddi morbidite ve mortalite oluşturması nedeniyle bu komplikasyonların en önemlilerinden birisidir. Bu çalışmamızda; LVAD implante edilen hastalarda klinik ve laboratuvar verilerine dayanarak intravasküler hemoliz insidansını, etiyolojisini, serbest hemoglobinin hemoliz tanısındaki önemini, serbest hemoglobinin diğer hemoliz parametreleri ile ilişkisini incelemeyi amaçladık. Böylece hemolizin erken teşhisini, teşhiste bize yol gösterici olan laboratuvar bulgularını elde edip hastaları hemolizin komplikasyonlarından korumayı ve sağkalımı artırmayı hedefliyoruz. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2012 ile Ağustos 2021 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı tarafından sol ventrikül destek sistemi (HEARTWARE, LVAD) implantasyonu yapılmış olup, rutin poliklinik kontrolüne gelen, klinik yatışı yapılan ve yeni LVAD implantasyonu yapılan toplam 40 hasta dahil edildi. Hemoliz tanımı; LDH, total bilirübin ve serbest hemoglobin yüksekliği, haptoglobin, hemoglobin düşüklüğüne bakılarak yapılmıştır. Ayrıca otoimmun hemolitik anemi olasılığını ortadan kaldırmak için tüm hastalara eş zamanlı antiglobin test de yapılmıştır. Hemolizi olan ve olmayan hastalarda demografik veriler, komorbiditeler ve laboratuvar sonuçları karşılaştırılmıştır. Hemoliz parametrelerinin kendi arasında korelasyonu ve erken teşhisteki önemi saptanmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil olan 40 hastanın %20'sinde (n=8) hemoliz olduğu, %80'inde (n=32) olmadığı tespit edildi. Hemolizi olan hastalarda yaş ve kilo değerlerinin hemolizi olmayan hastalara göre daha yüksek olduğu gözlense de bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (sırasıyla; p=0,065 ve p=0,153). Hemolizi olan hastaların medyan düzeltilmiş retikülosit sayısının olmayanlara göre istatistiksel olarak daha yüksek olduğu tespit edildi (p<0,001). Hemoliz tanılı hastalarda medyan haptoglobin değeri hemoliz olmayanlara göre daha düşüktü (p<0,001). Hemolizi olan hastalarda medyan LDH değeri olmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0,001). Hemoliz tanılı hastaların medyan total bilirubin değerinin hemoliz olmayanlara göre daha yüksek olduğu gözlendi (p=0,048). Hastalarda artan düzeltilmiş retikülosit sayısının hemoliz oluşum riskini de arttırdığı belirlendi (Odds ratio [OR]: 1,58; p=0,044). Hastalarda azalan haptoglobin değerinin hemoliz gelişimini pozitif yönde etkilediği izlendi (OR: 0,028; p=0,028). Hastalarda LDH değeri arttıkça hemoliz gelişim riskinin de arttığı tespit edildi (OR: 1,045; p=0,023). Sonuç: İntravasküler hemoliz LVAD implantasyonundan sonra hastalarda sık karşılaşılan komplikasyonlardan birisidir ve ciddi morbidite ve erken mortaliteye yol açabilmektedir. Hemoliz için risk faktörlerinin saptanması, erken teşhiste kullanılabilecek laboratuvar parametrelerinin belirlenmesi çok önemlidir. LDH, total bilirubin, haptoglobin, serbest hemoglobin değeri ve düzeltilmiş retikülosit sayısı hemoliz tanımında kullanılan en önemli parametrelerdendir. Serbest hemoglobin değerinin yüksekliği; hemoliz tanısı koymada tek başına yeterli olmamaktadır ve mutlaka ek tetkikler ile desteklenmelidir. Anahtar Kelimeler: LVAD, hemoliz, LDH, serbest hemoglobin.