Solunum yetersizliği olan hastaların yoğun bakım ünitesinden taburculukları sırasında hipoksemi sıklığı ve prognozu etkileyen faktörler

Yoğun Bakım Ünitesi(YBÜ), akut/kronik solunum yetersizliği olan hastaların takip edildiği, invaziv girişimlerin ve ileri monitörizasyon yöntemlerinin sıklıkla uygulandığı, hasta yatış süresi ve mortalitenin servis yataklarına göre daha yüksek olduğu birimlerdir. Bunun yanı sıra, solunum yetersizliği olan hastalar uzamış YBÜ yatışı, yüksek mortalite ve morbiditeye sahiptir. YBÜ'den taburcu edilen hastaların yeniden YBÜ'ne ya da hastaneye başvuruları sık karşılaşılan ve istenmeyen bir durumdur. YBÜ kaynaklarının en uygun biçimde kullanılması ve kritik hastaların prognozunun doğru tahmin edilmesine yönelik çalışmalar son yıllarda önem kazanmaktadır. Çalışmamızda, akut ve/veya kronik solunum yetersizliği olan hastaların YBÜ'den taburculukları sırasında hastanede yatış süresi, organ yetersizliği, mortalite ve sağ kalım üzerinde hipoksemininrolünü ve diğer etkili prognostik faktörlerin belirlenmesini amaçladık. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı YBÜ'lerinde Mayıs 2017 - Mayıs 2018 tarihlerini kapsayan 1 yıllık süreçte akut/kronik akciğer hastalığı olan, YBÜ'de 48 saat ve üzerinde yatış süresi olan, yatış öncesinde mevcut ya da yatış sırasında gelişmiş akut ve/veya kronik akciğer hastalığı olan, malignite öyküsü bulunmayan, Glaskow Koma Skoru 8 ve üzerinde olan, oksijen bağımlılığı olmayan, 18 yaş ve üzeri olan hastalar prospektif gözlemsel olarak incelenmiştir. Çalışma süresi içinde, solunum yetersizliği ön tanısıyla takip edilen 115 hastanın 25'inin (% 21.7) taburculuk sonrası tekrar YBÜ ihtiyacının geliştiği, bu hastaların 19'unda solunum yetersizliği nedeniyle yeniden YBÜ yatışı yapıldığıbelirlendi. YBÜ'ne tekrar yatışı yapılan hastaların yaş ortalaması daha yüksekti (p=0.006).Tekrarlayan YBÜ yatışı olmayan 1 hasta, yeniden kabulü yapılan 10 hasta olmak üzere hastaların 11 tanesi (% 9.5) 1 aylık takip sürecinde öldü (p <0.05). Primer akciğer patolojisine eşlik eden DM veya enfeksiyon insidansı, YBÜ'ne tekrarlayan yatışı olan hastalarda yüksek bulundu. YBÜ taburculuğu öncesi 10 dakika oda havasında spontan solunumda izlenen hastalardan alınan arter kan gazının analizinde, tekrarlayan YBÜ kabulü olan hastalarda PaO2 ve SaO2 değerleri, olmayan hastalara göre; ölen hastalarda PaO2 ve hemoglobin değerleri yaşayan hastalara göre önemli düzeyde düşüktü. Tekrarlayan YBÜ yatışı olan hastalarda tekrar yatışı olmayan gruba kıyasla APACHE skoru daha yüksek iken (p ˂0.05), Glaskow Koma Skoru önemli ölçüde daha düşüktü (p ˂0.05). Sonuç olarak, akut ve/veya kronik solunum yetersizliği nedeni ile YBÜ'ne yatış yapılmış hastalarda taburculuk kararı verildiği sırada şiddetli hipoksemi sıklığının yüksek olduğu ve bu hasta grubunda tekrarlayan YBÜ yatış ihtiyacı ve mortalitenin arttığı tespit edilmiştir. Hbkonsantrasyonu, kan gazı analizi ile değerlendirilen PaO2 değeri tekrarlayan YBÜ yatışı olan ve ölen hastalarda düşük bulunmuştur. Bu nedenle akut ve/veya kronik solunum yetersizliği olan hastaların YBÜ'den taburculukları sırasında kan gazları ve doku perfüzyonunda etkili olabilecek parametrelerin dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: solunum yetersizliği, yoğun bakım, mortalite, yeniden başvuru