Son Dönem Osmanlı mimarlığında batılı klasik oranların kullanımı üzerine bir araştırma: Sultan II. Abdülhamid devri (1876-1909) hükümet konaklarında sütun düzeni analizi

Osmanlı Mimarlığında 18. yy ile birlikte başlayan batılaşma, 19.yy'ınsonlarında doruk noktasına ulaşmıştır. Bu kapsam içinde Osmanlı'da varolanKlasik mimarlık, özellikle Sultan II. Abdülhamid döneminde (1876-1909),üstlendiği merkezi devleti tüm imparatorlukta temsil etme misyonuyla ayrı birönem kazanmıştır. Merkezi devlet tarafından tercih edilen Klasik mimarlıklataşrada birçok hükümet konağı, okul, askeri bina, hapishane, hastane vs. inşaedilmiştir. Klasik mimarlığın belirli kurallar, düzenler ve oranlardan oluşan birsistematiğe dayanması, bu ?mimari yorumlamayı? incelemeyi daha ilginç halegetirmiştir. Klasik mimarlığın temel prensiplerinin Osmanlı'da uygulanıpuygulanmadığını analiz etmek, Osmanlı mimarlığının batıyı ithal ediş biçiminianalitik bir biçimde ortaya koymak anlamına gelmektedir. Bu tez çalışması,güçlü bir geleneğe sahip olan Osmanlı mimarlığının, batılı Klasik mimarlığıntemel prensiplerinden uzaklaşmadan, kuralları olan ve belli oran yasalarınariayet eden bir klasisist yorumu uyguladığını ispatlamayı amaçlamıştır. Çalışmaalanı olarak, Osmanlı taşrasının en nitelikli temsil yapıları olan hükümetkonakları seçilmiştir. Bu dönemden günümüze kalan Anadolu örnekleriüzerinde, sütun düzenlerinin öncelikle biçimsel olarak varlığının araştırılması;sonrasında ise yapılan ölçüm ve hesaplamalarla, Klasik mimarlıkkuramcılarının belirledikleri sütun düzeni kural ve oranlarının sayısal olarakanaliz edilmesi, tezin yöntemi olmuştur. Tez çalışmasında, 19.yy sonu Osmanlımimarlığının, incelenen örnekler bazında, batılı Klasik sütun düzen veoranlarını, orijininden uzaklaşmayarak yorumladığı sonucuna ulaşılmıştır.