Sonradan görme engellilik deneyimine sahip bireylerin psikososyal yaşam süreçlerinin ekolojik yaklaşım çerçevesinde incelenmesi

Bu araştırma, sonradan görme engellilik deneyiminin psikososyal yaşam süreçlerine olan etkisini incelemeyi ve bireylerin psikososyal yaşam süreçlerinde ne tür değişimlerle karşı karşıya kaldıklarını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma nitel araştırma deseni ve durum çalışması ile tasarlanmıştır. 18-30 yaş arasında olan ve yine bu yaş grubu içinde olan 7'si erkek 5'i kadın olmak üzere toplam 12 görme engelli katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görme kaybı yaşamış katılımcılarla yaklaşık50-60 dakika süren derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve bu görüşmelerin ses kayıtları Word ortamında yazıya dökülerek deşifre edilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA 2020 programı ile kodlanarak betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular engellilik öncesi ve engellilik sonrası olmak üzere 2 ana tema altında toplanmıştır. Engellilik öncesi teması engellilik tanımı, görmenin anlamı, geleceğe dair hedefler ve karşılaşılan güçlükler olmak üzere 4 kategoride incelenirken; engellilik sonrası teması görme kaybına yönelik duygular, görmenin anlamı, yeni hayatın inşası, günlük yaşam becerileri, toplumsal yaklaşım, görme kaybıyla birlikte yaşamdaki değişimler olmak üzere 6 kategoride incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, görme kaybı yaşayan katılımcıların psikolojik süreçlerinde farklı değişimler yaşamalarının yanı sıra günlük yaşam becerilerini, toplumsal ilişkilerini ve eğitim, kariyer ve aile kurmaya dair geleceğe dair hedeflerini kapsayan sosyal yaşam süreçlerinde farklı değişimler yaşadıkları tespit edilmiştir.