Sosyal bilgiler ders müfredatındaki sosyal bilimler kavramlarının analizi

Kavramlar günümüzde git gide çoğalan ve bilgilerin öğrenilmesinde kullanılan yapı taşlarıdır. Bu açıdan bakıldığında Sosyal Bilimler içeriğinde birçok disiplinle birlikte birçok kavram da barındırmaktadır. Somut kavramlar bebeklik dönemiyle öğrenilirken; soyut kavramlar eğitimle kazandırılmaya çalışılmaktadır. Sosyal Bilgiler dersi; Sosyal Bilimler disiplinlerini ve kavramlarını içeriğine almaktadır. Bu çalışma; Sosyal Bilgiler içindeki sosyal bilimler kavramlarına dikkat çekmek ve Sosyal Bilgiler ders kitaplarındaki Sosyal Bilimler kavramlarının önemini, yerini değerlendirmek amacıyla yapılan bir çalışmadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Çalışmada veri toplama tekniklerinden doküman analizi kullanılmıştır. İlk olarak kavramın ne olduğu ile ilgili literatür taranmıştır. Daha sonra Sosyal Bilimler kavramları ortaya çıkarılmıştır. Sosyal Bilimler kavramlarıyla ilgili 8 temel kavram üzerinde durulmuştur. Bu kavramlar ile ilgili literatür taranmıştır ve kavramların içerikleri ortaya çıkarılmıştır. Belirlenen kavramların, 2022 tarihli Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yer verilme durumları analiz edilmiştir. Verilerin analizi için derinlemesine analiz türlerinden içerik analizi tercih edilmiştir. Analiz yapılırken tarama modellerine uygun olarak Sosyal Bilgiler ders kitaplarındaki temel bölümler, üniteler ve içerikleri; belirlenen Sosyal Bilimler kavramlarına göre incelenmiştir. İnceleme sonucunda çeşitli bulgular elde edilmiştir. Elde edilen bu bulgular, düzenlenmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; Sosyal Bilimler kavramlarından kültür, ekonomi, aile ve toplum kavramları, Sosyal Bilgiler ders kitaplarında yoğun olarak yer aldığı görülmektedir. Din, siyaset ve medya kavramları ise; Sosyal Bilgiler ders kitabında diğer kavramlara göre daha az kullanılmıştır. Kitapta; ataerkillik, toplumsal tabakalaşma ve eşitsizlik kavramlarına doğrudan rastlanılmamıştır; bu kavramlar daha çok Sosyal Bilgiler ders kitabında dolaylı olarak yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Kavram, Sosyal Bilimler, Sosyal Bilimler Kavramları, Sosyal Bilgiler.