Sosyal bilgiler dersinde empati becerisine dayalı etkinliklerin öğrencilerin çevre bilincine ve akademik başarılarına etkisi

Günümüz sorunlarının başında çevre problemleri gelmektedir. İnsanoğlu yaşadığı çevrenin her ne kadar önemini bilse de bu konuda ihmaller zinciri sürmektedir. Gelecek kuşaklara daha yaşanılabilir bir çevre bırakmak için her birey üzerine düşen sorumluluğun farkında olmalıdır. Bu farkındalığı oluşturmanın en güzel ve en etkili yolu da eğitimden geçmektedir. Okullarda çeşitli yöntem ve teknikler kullanılarak geleceğin bilinçli ve sorumluluk sahibi bireyleri öğretmenlerimizin ellerinde şekillenecektir. Sosyal Bilgiler Öğretim Programıyla (2005 ve yenilenen 2017) öğrencilere kazandırılması hedeflenen empati becerisinin çevre eğitiminde işe koşulabileceği düşüncesinden yola çıkılan bu çalışma ile sosyal bilgiler dersinde empati becerisine dayalı etkinliklerin öğrencilerin çevre bilincine ve akademik başarılarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Aksaray ilinde bulunan bir devlet ortaokulunda iki farklı şubede öğrenim görmekte olan 22'si kız 29'u erkek olmak üzere toplamda 51 öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin toplanması aşamasında Uzun, Sağlam ve Varnacı Uzun (2008) tarafından geliştirilen "Çevre Bilinç Ölçeği" ve araştırmacı tarafından ünite kazanımları ve uzman görüşleri dikkate alınarak oluşturulan "Başarı Testi" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Araştırmanın alt problemlerine uygun olarak bağımlı ve bağımsız gruplar için t- testi, Mann Whitney U Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Verilere ait normal dağılım durumu Shapiro Wilk ile test edilmiştir. Araştırma sonucunda; deney ve kontrol gruplarının başarı testi son test puanlarının karşılaştırılmasıyla yapılan analizler sonucunda iki grup arasındaki akademik başarıda anlamlı bir farklılık bulunmamasına rağmen ön test – son test puan artış farkı göz önüne alındığında deney grubu akademik başarı artışının daha yüksek olduğu görülmektedir. Deney ve kontrol grubu çevre bilinç ölçeği son test puan ortalamaları incelendiğinde ise istatistiksel olarak deney grubu lehine son test puanlarında anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Elde edilen bu sonuçlar, empati becerisine dayalı verilen eğitim ve uygulamaların deney grubunun çevre bilinç düzeylerini önemli ölçüde artırdığını göstermektedir. Bu sebeple; derslerde çevre eğitimine ayrılan konu ve kazanımların arttırılması, hem öğretmenlerin diğer akademik konuların yetiştirilmesi yönündeki kaygısını azaltacak hem de öğrencilerin çevre bilincini geliştirecek etkinliklere fırsat tanıyacağı düşünülmektedir. Bununla birlikte öğretmenlerin derslerini mevcut öğretim programına ek olarak farklı yöntem ve tekniklerle desteklemesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler öğretimi, empati becerisine dayalı öğretim, çevre bilinci, çevre eğitimi, empati becerisi