Sosyal bilgiler dersinde ters-yüz sınıf uygulamalarının öğrencilerin akademik başarı ve sorumluluk düzeylerine etkisi

Sosyal Bilgiler dersinin temel amaçlarından biri, sorumluluk düzeyi yüksek bireyler yetiştirmektir. Sınıftaki teorik bilgi kazandırma süreci ile evdeki ödev süreçlerinin yer değiştirmiş hali olan ters-yüz sınıf uygulamaları ile öğrencilere hem sınıf içinde hem de sınıf dışında birçok sorumluluk verilmekte ve akademik başarılarında artış sağlanmaktadır. Bu araştırmanın amacı, 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde ters-yüz sınıf uygulamalarının öğrencilerin akademik başarı ve sorumluluk düzeylerine etkisinin incelenmesidir. Araştırma, karma yöntem desenlerinden gömülü deneysel desene göre gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu, 2018-2019 öğretim yılında Eskişehir ilinde orta sosyo-ekonomik düzeye sahip bir devlet ortaokulunun, deney ve kontrol grubu olarak belirlenmiş iki ayrı sınıfında öğrenim gören 5. sınıf öğrencileri ve bu sınıfların Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, Golzar (2006) tarafından geliştirilmiş "5. Sınıf Öğrencilerine Yönelik Sorumluluk Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilmiş akademik başarı testi ile yapılandırılmış gözlemin yanı sıra öğretmen ve öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Çalışmanın nicel verileri SPSS 24, nitel verileri ise Nvivo 12 Paket Programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ters-yüz sınıf uygulamalarının deney grubundaki öğrencilerin akademik başarı ve sorumluluk düzeylerini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen ve öğrenciler, başarı ve sorumluluk düzeyindeki artışta e-öğrenme videolarının önemli etkisi olduğunu vurgulamışlardır. Araştırma sonucunda öğrencilerin eğitsel sorumluluk düzeyini ve akademik başarısını artırmak için ters-yüz sınıf uygulamalarından yararlanılabileceği önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Sosyal bilgiler, Ters-yüz sınıf uygulamaları, Sorumluluk, Akademik başarı.