Sosyal bilgiler öğretiminde yerel tarih kullanımına ilişkin öğretmen tutum ve görüşleri: Rize ili örneği

Bu çalışmanın temel amacı sosyal bilgiler öğretiminde yerel tarih kullanımına ilişkin öğretmen tutumlarını ve görüşlerini belirlemektir. Araştırma 2023-2024 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu Rize il merkezi ve ilçelerinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinden oluşmaktadır. Karma desen yaklaşımına göre tasarlanan çalışmada hem nitel hem nicel yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın sosyal bilgiler öğretmenlerine yönelik nicel verileri "Sosyal Bilgiler Öğretiminde Yerel Tarih Konularının Kullanımına İlişkin Öğretmen Tutumları Ölçeği" ile nitel boyutu için "Öğretmen Görüşme Formu" ile elde edilmiştir. Araştırma sonunda elde edilen nicel verilerin analizinde, Aritmetik ortalama, Standart sapma ve Çarpıklık/Basıklık Değerleri, t-testi, Levene testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Post Hoc gibi analizleri; nitel analizinde ise İçerik ve Betimsel analiz uygulanmıştır. Araştırmanın nicel bulgularına göre, Sosyal bilgiler öğretiminde yerel tarih konularının kullanımına yönelik öğretmen tutumları, cinsiyet, eğitim alma durumu ve kıdem yılı değişkenlerine göre farklılık göstermektedir, ancak yaş ve eğitim düzeyi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Nitel bulgular ise, Sosyal bilgiler öğretmenlerinin yerel tarih öğretiminde, okul içi ve okul dışı uygulamalarda tercih ettikleri yöntemler arasında belgesel hazırlama, gazete çıkarma, sunumlar, pano hazırlama, sözlü tarih çalışmaları, soy ağacı oluşturma, öykü ve şiir yazma, yerli malı tanıtımı, sergi düzenleme ve eğitsel oyunlar bulunmaktadır. Özellikle, yerel tarihin bireylere ve topluma olan katkıları vurgulanmış, öğretmenlerin zorluklar ve önerilerle ilgili en çok "Zorluklar" kategorisinde görüş bildirdikleri belirtilmiştir. Rize tarihinde öğretilebilecek önemli mekânlar arasında ise en çok "Askeri Mekânlar" vurgusu yapılmıştır. Sonuç olarak, yerel tarih öğretiminde yerel kaynaklardan yararlanılması ve bu kaynakların sınıf içi etkinliklerde ve araştırmalarda kullanılması teşvik edilmesi önerilmektedir.