Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının benimsedikleri eğitim felsefeleri ile eleştirel düşünme ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bilgi toplumuna dönüşen çağdaş dünyada, bireylerin yalnızca bilgiyle donatılması yeterli sayılmamakta; sahip oldukları bilgileri eleştirel biçimde değerlendirebilmeleri ve çeşitli sorunlara çözüm üretebilmeleri beklenmektedir. Bu doğrultuda öğretmen adaylarının düşünsel donanımları ve benimsedikleri eğitim anlayışları, eğitsel süreçlerin niteliğini biçimlendirmede belirleyici rol üstlenmektedir. Bu çerçevede mevcut çalışmada üniversite düzeyinde öğrenim gören sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eğitime bakış açıları ile eleştirel düşünme ve problem çözme eğilimleri arasında nasıl bir ilişki bulunduğu incelenmiştir. Bu kapsamda çağdaş eğitim anlayışlarının gerektirdiği zihinsel becerilerle felsefi yönelimlerin kesişim noktaları analiz edilmiştir. Uygulamada, 2024-2025 akademik yılında öğrenim gören 489 sosyal bilgiler öğretmen adaylarından elde edilen nicel veriler değerlendirilmiştir. "Eğitim İnançları Ölçeği", "Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği" ve "Problem Çözme Envanteri" ölçekleri aracılığıyla elde edilen bu veriler betimleyici istatistikler, fark testleri ve regresyon analizleriyle çözümlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre katılımcılar ağırlıklı olarak ilerlemecilik ve yeniden kurmacılık gibi çağdaş eğitim felsefelerine yönelmiş, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerinde ise orta düzeyde yeterlik göstermiştir. Bazı felsefi yönelimlerin düşünsel becerilerle anlamlı düzeyde ilişkili olduğu görülmüş; özellikle ilerlemecilik ve varoluşçuluk yaklaşımlarının eleştirel düşünme eğilimiyle, yeniden kurmacılığın ise problem çözme yeterliğiyle güçlü bağlar kurduğu ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan bu bulgular, öğretmen adaylarının eğitime dair inançlarının yalnızca teorik bir yönelim değil, aynı zamanda düşünme biçimlerini ve mesleki performanslarını etkileyen temel bir unsur olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Eleştirel Düşünme, Eğitim Felsefesi, Öğretmen Adayları, Problem Çözme Becerisi, Sosyal Bilgiler