Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının harita okuryazarlığı özyeterlilik düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının harita okuryazarlığına ilişkin özyeterlilik düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, farklı sınıf düzeylerinden toplam 281 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Fuat Özcan(2015) tarafından geliştirilen üç alt boyuttan ve yirmi maddeden oluşan Harita Okuryazarlığı Özyeterlilik Ölçeği ile kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Veriler SPSS programı ile analiz edilmiş, alt boyutlara ilişkin betimsel istatistikler hesaplanmış ve değişkenler arasında anlamlı farklılıkları incelemek üzere uygun parametrik ve parametrik olmayan testler uygulanmıştır. Bulgular, öğretmen adaylarının konum yorumlama ve konum belirleme becerilerine yönelik özyeterliliklerinin yüksek düzeyde olduğunu, haritada işlem becerisine yönelik özyeterliliklerinin ise görece daha düşük olduğunu göstermektedir. Konum yorumlama boyutunda katılımcıların büyük çoğunluğunun kendini yeterli gördüğü ve bu nedenle dağılımın normal dağılımdan kısmen saptığı belirlenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen değişkenler arasında genel olarak anlamlı farklılıklar saptanmış; özellikle ders çalışırken harita kullanma durumu ve seçmeli ders alma durumunun harita okuryazarlığı özyeterliliğini pozitif yönde etkilediği görülmüştür. Bu bulgular, harita ile daha sık etkileşimde bulunan veya harita temelli dersler alan öğretmen adaylarının daha yüksek özyeterlilik geliştirdiklerine işaret etmektedir. Sonuçlar, harita okuryazarlığının sosyal bilgiler öğretiminde temel bir yeterlik alanı olduğunu ve bu becerilerin gelişimini desteklemek için öğretim programlarında uygulamalı etkinliklerin, dijital harita araçlarının ve ölçme-değerlendirme temelli yaklaşımların güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.