Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının tartışmalı konuların öğretimine yönelik tutumları

Sosyal bilgiler dersi, sosyal bilim dallarından beslenen bir vatandaşlık eğitimi dersidir. Geçmişten günümüze devletlerin vatandaşlık eğitimi programı değişmekte ve yaşanılan yüzyıla göre şekillenmektedir. Yirmi birinci yüzyıl bireylerin, eleştirel ve yansıtıcı düşünmelerini, aktif bir şekilde sosyal hayata katılım göstermelerini, kendilerini özgürce ifade edebilmelerini, bilimsel düşünme basamaklarını kullanmalarını ve toplum ile ilgili sorunlara çözüm önerileri getirmelerini beklemektedir. Tüm bu beceriler ve çoğulcu demokrasilerin uygulandığı ülkelerdeki hedeflenen demokratik ve etkin vatandaş tipi, ülkemizde de hedeflenmektedir. Güncel sosyal bilgiler dersi programında öğrencilerin, problem durumlarını sınıf ortamında tartışmalarını, özgürce kendilerini ifade etmelerini ve bilimsel düşünme metotlarıyla ileri sürülen fikirleri değerlendirmelerini içermektedir. Demokratik vatandaş tipi soran, sorgulayan ve aktif olarak sosyal çevresine katılan vatandaş tipidir. Yaşadığı toplumun sorunları üzerine düşünen kişiler etkin vatandaşlardır. Bireyler yaşadıkları toplumun sorunlarıyla, küçük yaşlarda ve okul sıralarında tanışmalıdır. Ancak bu şekilde gerçek hayata hazırlanabilirler. Öğrencileri gerçek hayata hazırlamak için toplum içerisinden seçilen konularla yüz yüze getirmek ve sınıfta demokratik bir tartışma atmosferi oluşturarak tartışmalı konuları sunmak gerekmektedir. Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının tartışmalı konuların öğretimine yönelik tutumlarının araştırıldığı bu çalışmada, nicel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Veri toplama aracı, anket olarak belirlenmiş ve veriler iki bölümden oluşan anket vasıtasıyla elde edilmiştir. Anketin ilk bölümünde katılımcıların değişkenleri, ikinci bölümünde tartışmalı konuların öğretimine yönelik sorular yer almaktadır. Çalışmanın evrenini; İnönü Üniversitesi, Dicle Üniversitesi ve Muş Alparslan Üniversitesi'nde öğrenim gören Sosyal Bilgiler öğretmenliği bölümündeki tüm sınıf düzeylerinden 385 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Bu çalışma bir nedensel karşılaştırma araştırmasıdır. Katılımcıların; cinsiyetleri, anne-baba eğitim seviyeleri, öğrenim gördükleri üniversite, mevcut sınıf düzeyleri, ait oldukları ekonomik tabaka ve yaşamış oldukları yerleşim yeri değişkenlerini cevaplamaları istenmiştir. Bu değişkenlerin, tartışmalı konuların öğretimine ilişkin tutumlarında farklılaşmaya neden olup olmadığı incelenmiştir. Elde edilen bulgular SPSS 26 programına işlenmiş ve analiz edilmiştir. Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının tartışmalı konuların öğretimine ilişkin tutumları ortalamalar bağlamında değerlendirildiğinde, Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının tartışmalı konuların öğretimine ilişkin tutumlarının yüksek veya iyi durumda olduğu söylenebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler, tartışmalı konular.