Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunlar (Bitlis ili örneği)

Eğitim ancak tüm paydaşları sorumluluk bilinciyle hareket ettiğinde verim alınabilecek bir olgudur. Öğretmen, öğrenci, veli, okul yönetimi, program yapıcıları ve uygulayıcıları, resmi eğitim makamları ortak ve planlı bir şekilde hareket etmelidir ki yapılan eğitim verimli olabilsin. Bunlardan birinde meydana gelebilecek bir aksama, hedeflenen ve arzulanan eğitim düzeyine ulaşmada sıkıntı yaratacaktır. Bu araştırmanın amacı Sosyal Bilgiler öğretiminde Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin karşılaştıkları sorunları tespit etmek ve çözümler sunmaktır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma deseni olarak ise olgu bilim deseni esas alınmıştır. Çalışmada yer alan katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Çalışma grubu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Bitlis ili Tatvan ilçesinde 15 farklı ortaokulda çalışan 20 gönüllü Sosyal Bilgiler öğretmeninden oluşmaktadır. Verilerin elde edilmesinde, nitel araştırma yöntemlerinde kullanılan veri toplama tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizi, detaylı bir şekilde inceleme gerektiren içerik analizi ile yapılmıştır. Çalışmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunları ortaya koymak ve çözüm önerileri sunmaktır. Çalışmada katılımcıların düşüncelerine göre, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin karşılaştığı; üniteler ve konularla ilgili, öğrenci seviyesine uygunlukla ilgili, fiziksel donanımlarla ilgili, sosyo ekonomik çevreyle ilgili, öğrenci, veli, öğretmen, okul yönetimiyle ilgili ve merkezi sınavlarla ilgili sorunların dersin öğretimine etkileri analiz edilmiştir. Çalışmada; akıllı tahtaların olmaması, Sosyal Bilgiler sınıfının olmaması, gerekli materyallerin temin edilememesi, maddi yetersizlikler, konuların ve ünitelerin soyut olması, konuların kopuk olması, ders saatlerinin yetersiz olması bulgularına ulaşılmıştır. Bu bağlamda Sosyal Bilgiler dersindeki, ünitelerin ve konuların ilgili kişiler tarafından incelenerek azaltılması ve sadeleştirilmesi, öğrencilerin anlayabileceği bir seviyeye getirilerek somutlaştırılması, okulların fiziksel donanımlarla ilgili eksikliklerinin giderilmesi dersin etkililiğini arttırmak için tesirli olabilir. Ayrıca bu dersin etkililiğini artırması bağlamında öğrencilerin maddi ihtiyaçlarının giderilmesi, veli, öğrenci, okul idaresi ve toplumun ders ve ders öğretmeni ile ilgili olumsuz yargılarının ortadan kaldırılması, öğretmenlerin mevcut konumlarının iyileştirilmesi, dersin kat sayı sorununun çözülmesi önemlidir.