Sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarih bilgisi yeterlilik algılarının mesleki motivasyonlarına etkisi

Eğitim öğretimin en temel öğesini öğrenciler ve onların öğrenmesinden birinci derecede sorumlu olan öğretmenler oluşturmaktadır. Eğitim-öğretim faaliyetlerinin okullarda etkili bir biçimde sürdürülebilmesi, öğretmenlerin yüksek düzeyde motivasyona sahip olmaları ve yalnızca pedagojik formasyon değil, aynı zamanda alan yeterlilikleri açısından da yetkin olmalarını gerektirmektedir. Bunu sağlamanın en etkili yollarından birini de öğretmenlerin alan yeterliliklerinin farkında olarak mesleki motivasyonlarını artırmaları oluşturmaktadır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarih alan yeterlilik algılarının mesleki motivasyonlarına etkisini ortaya koymayı hedefleyen bu araştırmada, karma yöntem desenlerinden açıklayıcı ardışık desen tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak tarih alan yeterlilik algısı ölçeği ve öğretmen motivasyon ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise, araştırmacı tarafından geliştirilen ve 6 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS kullanılarak elde edilen sonuçlar p<0,05 anlamlılık düzeyinde incelenerek yorumlanmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi tercih edilmiştir. Öğretmenlerle yapılan görüşmelerde tutulan notlar ve yazılı evraklar, bilgisayar ortamında metin haline dönüştürülmüştür. Veri analizini kolaylaştırmak amacıyla belirlenen ifadeler doğrultusunda bir kod listesi hazırlanmıştır. Kodlamalardan hareketle, her bir alt probleme ilişkin örüntüleri yansıtan şemalar hazırlanarak bulgular yorumlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, sosyal bilgiler öğretmenlerinin genel olarak tarih alan yeterlilik algılarının yüksek olduğu, tarih alan yeterlilik algısı yüksek olan sosyal bilgiler öğretmenlerinin mesleki motivasyonlarının da yüksek olduğu fakat, tarih alan yeterlilik algısının öğretmen mesleki motivasyonu üzerinde tek başına yeterli düzeyde yordayıcı olmadığı şeklinde önemli sonuçlara ulaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarih bilgisi yeterlilik algılarını ve mesleki motivasyonlarını artırmak amacıyla; görsel-işitsel materyallerin kullanımı, sürekli mesleki gelişim, öz değerlendirme süreçleri, öğrenciyle güçlü etkileşim ve yapılandırılmış destek mekanizmalarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.