Sosyal görünüş kaygısı ile duygusal yeme arasındaki ilişkide algılanan stresin aracı rolü

Bu araştırmanın amacı, sosyal görünüş kaygısı ile duygusal yeme arasındaki ilişkide algılanan stresin aracı etkisini saptamaktır. Ayrıca sosyal görünüş kaygısı, duygusal yeme ve algılanan stres değişkenleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi, bu değişkenlerin yaş ve beden kitle indeksi ile aralarındaki ilişkiler ve bazı sosyodemografik bilgilere göre farklılık gösterip göstermediği araştırmanın diğer amaçlarını oluşturmaktadır. Bu araştırma ilişkisel tarama yöntemi ile tasarlanmıştır. Sosyal görünüş kaygısı bağımsız değişken, duygusal yeme bağımlı değişken ve algılanan stres aracı değişken olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu 18-50 yaş aralığında olan 180'i kadın (%70,9) ve 74'ü erkek (29,1) olmak üzere 254 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında; Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği (SGKÖ), Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ) ve Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) kullanılmıştır. Bu ölçeklere ek olarak, sosyodemografik özelliklerin değerlendirilmesi amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 21.0 ve AMOS 20.0 programları kullanılarak çözümlenmiştir. Sosyodemografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmek adına Bağımsız Gruplar t Testi ve ANOVA; -1,5 ile 1,5 aralığında yer almayan değişkenlerin sosyodemografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmek adına non-parametric testlerden Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin analizinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu kullanılmıştır. Son olarak sosyal görünüş kaygısı ile duygusal yeme ilişkisindeki algılanan stresin aracı etkisi yapısal eşitlik modeliyle (YEM) test edilmiş ve aracı değişkenin anlamlılığını ölçmek için Sobel Testi uygulanmıştır. Yapılan araştırmanın sonucunda, cinsiyete göre sosyal görünüş kaygısı ve duygusal yemede farklılık görülmekte, algılanan streste farklılık görülmemekte; medeni duruma göre sosyal görünüş kaygısı ve duygusal yemede farklılık görülmemekte, algılanan streste farklılık görülmekte; eğitim düzeyine göre sosyal görünüş kaygısı ve algılanan streste farklılık görülmekte, duygusal yemede farklılık görülmemekte; kişilerin kendini nasıl gördüğüne göre sosyal görünüş kaygısı, duygusal yeme ve algılanan streste farklılık görülmekte; kilodan memnuniyete göre sosyal görünüş kaygısı ve duygusal yemede farklılık görülmekte, algılanan streste farklılık görülmemekte; fiziksel görünümden memnuniyete göre üç değişkende de farklılık görülmektedir. Değişkenlerin yaş ve BKİ ile aralarında korelasyon olup olmadığı incelendiğinde yaş ile duygusal yeme arasında ilişki bulunamamış olup sosyal görünüş kaygısı ve algılanan stres ile ilişkisinde zayıf negatif ilişki; BKİ ile algılanan stres arasında ilişki bulunamamış olup sosyal görünüş kaygısı ve duygusal yeme ile ilişkisinde zayıf pozitif ilişki bulunmuştur. Sosyal görünüş kaygısı, duygusal yeme ve algılanan stresin aralarındaki ilişkiler incelendiğinde sosyal görünüş kaygısı ile duygusal yeme arasındaki ilişki anlamlı ve pozitif yönde; algılanan stres ile duygusal yeme arasındaki ilişki anlamlı ve pozitif yönde ve sosyal görünüş kaygısı ile algılanan stres arasındaki ilişki anlamlı ve pozitif yönde bulunmuştur. Ayrıca sosyal görünüş kaygısı ile duygusal yeme arasındaki ilişkide algılanan stresin aracı rolü olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.