Sosyal hizmetler ve çocuk esirgeme kurumu aracılığıyla evlat edinme ve koruyucu aile kurumu

Evlat edinme kurumu TMK'nun 305-320 nci maddeleri arasında düzenlenmiş ancak ilgili hükümlerde evlat edinmenin tanımına yer verilmemiştir.Tarihi gelişim içerisinde evlat edinmenin çok çeşitli amaçlara hizmet ettiği görülmüş, modern hukuk sistemleri ile evlat edinme özellikle sosyal amaçlarla kabul edilen bir kurum haline gelmiştir.Evlat edinme kurumu, eski zamanlardan itibaren çeşitli hukuk sistemlerince kabul edilmiştir.Evlat edinme kurumu gerçek soybağı ve koruyucu aile kurumuyla bir kısım benzerliklere sahip olmakla birlikte, bu kurumlardan farklı yönlere de sahiptir.Ülkemizde küçüklerin, Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu aracılığıyla yahut öz ailesinden veya vasisinden evlat edinilmesi mümkündür.Küçüğün evlat edinilebilmesi için gerekli şartlar TMK'da ayrıntılı olarak düzenlenmiş, 2009 yılında yürürlüğe giren tüzük ile de bu şartlara paralel düzenlemeler getirilmiştir. Ancak, yönerge ile TMK'da ve tüzükte yer almayan, bir takım farklı şartlar öngörülmüştür.Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu aracılığıyla evlat edinme süreci yurtiçi evlat edinmelerde ve yurtdışı evlat edinmelerde farklılık göstermektedir.Usulüne uygun olarak yapılan evlat edinme sonucunda taraflar açısından bir takım kişisel ve mali haklar gündeme gelmektedir.Evlat edinme için gerekli olan kurucu unsurların varolmaması halinde evlatlık ilişkisi yokluk yaptırımına tabi olmaktadır. Evlatlık ilişkisinde rızanın bulunmaması veya diğer sebeplerin varlığı halinde ise evlatlık ilişkisi kaldırılmaktadır.Koruyucu aile kurumu TMK'da yer almamış, yönetmelikle ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.Tarihsel gelişim içerisinde geleneksel toplumlardan itibaren koruyucu aile kurumu kendini göstermiş, ülkemizde ise ilk defa 1961 yılında uygulanmıştır.Koruyucu aile kurumu, velayet, vesayet ve evlat edinme kurumlarıyla farklılık arz etmektedir.Koruyucu aile olabilmek için gereken şartlar yönetmelikte ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bu şartların en önemlilerinden birisi, mahkemece koruma kararı alınan korunmaya muhtaç çocukların koruyucu aile yanına yerleştirilebilmesidir.Ülkemizde yalnızca yurtiçinde sürekli ikametgaha sahip aileler koruyucu aile olabilmektedirler.Küçüğün koruyucu aile yanına yerleştirilmesi ile birlikte, koruyucu aileye bir takım hak ve yükümlülükler yüklenmektedir.Koruyucu aile kurumu, kendiliğinden sona erebileceği gibi, koruyucu aile sözleşmesinin iptal edilmesi ile de sona erebilmektedir.Anahtar Sözcükler1. Korunmaya Muhtaç Çocuk2. Koruma Kararı3. Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu4. Evlat Edinme5. Koruyucu Aile