Sosyal mühendislik bağlamında bilgi güvenliğinin endüstri 4.0 tabanlı sistemlere uyarlanması

Medeniyetlerin yükseliş ya da çöküşleri, karşılaşabilecekleri kırılma anlarının öngörülüp yönetilebilmeleri ya da anlaşılamamalarıyla doğrudan ilintilidir. Bu manada, doğru zamanlamayla küçük de olsa anlamlı öngörü ve önlemlerin, geç kalınmış maliyetli yatırımlardan çok daha fazla fayda sağlayacağı açıktır. Günümüzdeki teknolojik büyüme ve iletişim hızındaki artış, süreç döngülerini hem karmaşık hem de kontrolü zor bir duruma sokabilmektedir. Parçaların her birinin öneminin göz ardı edilemeyeceği fakat esas olanın büyük resmi görebilmek olduğu gözden kaçırılmamalıdır. Bu çalışma özellikle içinde bulunduğumuz ve yakın gelecek zaman diliminde yaşamı daha fazla kuşatacak olan bir sürecin yapı taşlarını oluşturan Sosyal Mühendislik, Bilgi Güvenliği ve Endüstri 4.0'ın ilişkisinin ortaya konulması amaçlanarak yapılmıştır. Bu kavramların bütüncü (holistik) olarak yorumlanmaları da oldukça önemlidir. İlişkilendirme süreci sistem yaklaşımı, kaos teorisi ve kaos teorisi içerisinde yer alan kelebek etkisi'ne dayandırılmıştır. Bu sürecin işleyişi ise insan merkezi sinir sisteminde yer alan nörolojik yapıyla benzeşim (analoji) yapılarak kurgulanan bir model üzerinden açıklanmaya çalışılmıştır. Literatür araştırması sonucunda elde edilen bulgular, yurt içi ve yurt dışında bulunan ve ağırlıklı olarak bilgi teknolojileri alanında önde gelen kurum ve kuruluşlarda görev yapan, bilgi teknolojisi yöneticisi ve benzer pozisyonlarda bulunan yöneticiler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler neticesinde elde edilen veriler doğrultusunda yorumlanmıştır. Çalışmada yer alan üç ana kavram için şu ana kadar ilişkisel ve bütüncü bir yaklaşım içeren bir çalışmanın yapılmadığı, bu bağlamda organizasyonlarda güvenlik ve yapısal açıkların varlığının yeterince ortaya konulamadığı, ayrıca bu yöndeki risklerin katlanarak arttığı görülmüştür. Siber dünyadaki gelişmelerin ve yapay zekâ alanındaki çalışmaların işletme, kurum, kuruluş ve devletlere karşı olumsuz yönde daha yoğun ve daha tehlikeli boyutlarda kullanılmaya başlamasından önce, gerekli önlemlerin mümkün olan en kısa süre içerisinde alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Teknoloji okuryazarı olan, çeşitli eğitimlerle desteklenmiş donanımlı insan kaynağının oluşturulması, sızma testlerinin (penetration testing) yapılması ve risklere yönelik farkındalık yaratmanın en ekonomik ve en hızlı alınabilecek önlemlerin başında yer aldığı tespit edilmiştir. Basit ama etkili olan bu önlemler sayesinde risklerin büyük oranda engellenebileceği düşünülmektedir. Yenilikçi teknolojiler çatısı altında sektörel kavramların bütüncü bir yaklaşımla değerlendirilmesi işletmelerde nihai amaç olan karlılığın arttırılmasının yanı sıra verimliliğin optimizasyonuna, hizmetin hızlı ve kesintisiz sunulabilmesine, işletme güvenirliğinin korunmasına, değişken piyasa koşulları ve rekabetçi ekosistem içerisinde işletme varlıklarının arttırılmasına önemli katkılar sunacaktır. Günümüz işletmelerinin "varlık" olarak gördükleri veri'nin korunmasına ve Endüstri 4.0 çatısı altında güvenli bir geleceğin inşasına çeşitli katkılar sunacağını düşündüğümüz bu çalışmanın ayrıca, yönetici kadrolarına da farklı bakış açıları kazandırabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Mühendislik, Bilgi Güvenliği, Endüstri 4.0, Sistem Yaklaşımı, Kaos Teorisi