Sosyal sermaye ile finansal performans arasındaki ilişki ve bu ilişkide uluslararası çeşitlenmenin aracılık etkisi: Türkiye'deki işletme grupları örneği

Bu tezde, temelde sosyal sermaye ile finansal performans arasındaki ilişki, Türk işletme grupları bağlamında açıklanmaya çalışılmaktadır. Çalışma, iki değişken arasındaki doğrudan etkinin yanı sıra uluslararası çeşitlenme düzeyinin aracılık etkisine de kanıt aramaktadır. Bu amaçla, sosyal sermayenin finansal performans üzerindeki etkisinin ne kadarlık bir kısmının uluslararası çeşitlenme derecesi üzerinden gerçeklemiş olabileceği açığa çıkartılmaya çalışılmaktadır. Bahsedilen bu ilişkiler, Borsa İstanbul'da (BIST) işlem gören ve bir işletme grubuna bağlı işletmelerden oluşan örneklem üzerinde analiz edilmiştir. Toplamda 15 işletme grubuna bağlı 74 bağlı işletmenin verilerinden oluşan bir veri seti kullanılmıştır. Çalışmanın geneli sosyal sermaye ve ağ yazınını temel almaktadır. İşlem maliyetleri ve kaynak bağımlılığı kuramlarının birlikte kullanıldığı araştırmanın ilk modelinde sosyal sermayenin bağlı işletmelerin finansal performansları üzerindeki doğrudan etkisi araştırılarak, bağlı işletmelerin finansal performans farklılıklarının sebebi ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Analiz bulguları, merkeziyet derecesi üzerinden ölçülen sosyal sermayenin, finansal performans üzerinde etkili olduğuna kanıt oluşturmaktadır. Güçlü bağlardan oluşan ağ yapılarının finansal performans üzerindeki etkisine dair ise anlamlı ilişkiler gözlenmemiştir. Merkeziyet derecesi ve güçlü bağlardan oluşan ağ yapıları üzerinden ölçülen sosyal sermayenin uluslararası çeşitlenme düzeyi üzerindeki etkisinin araştırıldığı ikinci modelde ise istatistiksel olarak anlamlı ilişkilere rastlanmamıştır. Aslında bu sonucun da etkisi ile, sosyal sermayenin finansal performans üzerindeki etkisinde uluslararası çeşitlenmenin aracılık etkisinin araştırıldığı bütünsel model ise anlamlı bir etki ortaya koymamaktadır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Sermaye, Finansal Performans, İşletme Grupları