Sosyal yardım sistemi içerisinde yerel yönetimlerin yeri

141ÖZETGünümüzde yoksulluk sadece Türkiye açısından değil, dünyanınhemen hemen bütün ülkeleri açısından önemli bir sorun olarak görülmektedir.Çeşitli nedenlerle yoksulluğa düşmüş insanların da diğer tüm insanlar gibiinsani şartlar altında yaşamaya hakkı vardır.Yoksulluğu azaltmaya veya sona erdirmeye yönelik olarak sosyal devletolma özelliğini korumaya çalışan her ülke, yoksullukla mücadele adı altındaçeşitli çözüm önerileri üzerinde durmuştur. Yoksulluk sorununun çözümünekarşı sunulan öneriler ülkelere ve ülkelerin uygulamaya çalıştığı sistemleregöre değişim göstermektedir.Geçmişten bugüne gelinceye kadar yaşanan süreçte yoksullar hertoplumda varolmuşlardır. Yoksul bireylerin yaşam koşullarına ilişkin özelliklerincelendiğinde bu bireylerin, herhangi bir gelire sahip olmayan, işsiz, sosyo-ekonomik açıdan toplumdan dışlanmış ve hiçbir sosyal güvenceye sahipolmayan kimseler olduğu görülmektedir.Yoksulların çoğunun özürlü, yaşlı, eğitimsiz olma gibi nedenlerleistihdam engelleriyle karşılaştıkları da bilinmektedir. Buna bağlı olarak yoksulolup çalışmak isteyen bireylerin piyasadaki açık işlere girebilmeleri içinnitelikli işgücüne sahip olmaları gerekmektedir. işgücü ile yoksullukarasındaki ilişki, işgücüne katılmayanlar, çalıştıkları halde yoksul olanlar veişsiz olanlar şeklinde değerlendirilmekte ve yoksulların çalıştığı işlerde ücretdüzeyinin düşük ve işlerin geçici olması yoksulluk, işgücü piyasalarının enönemli halkasını oluşturmaktır.Günümüzde adını sıkça duyduğumuz Sosyal Yardım Programlarıyoksullukla mücadele noktasında devreye girmektedir. Ailelerin ayaktakalabilmesi, muhtaçlıklarının giderilebilmesi için yerel yönetimlerce ve142özellikle Büyükşehir Belediyeleri tarafından gerçekleştirilmeye çalışılan buyardım programlarının kısa vadede bireylerin sorunlarını çözmeye katkısağladığı açık bir gerçektir.Üzerinde önemle durulması gereken nokta, dağınık ve karmaşık biryapıya sahip olan bu yardımların günü kurtarmak adına değil, bir düzenesokularak uzun vadede karşılaşılan sorunlara çare bulmasınınsağlanmasıdır.Yerel yönetimler tarafından gerçekleştirilen Sosyal Yardım Programları,sadece ayni ve nakdi yardımlar vererek, mesleki eğitim kursları açarak değil,bireylerin ve özellikle kadınların üretime katılmalarını sağlayarak, işgücüniteliklerinin artırılmasına katkıda bulunarak yoksulluğu azaltacak politikalarüretmesiyle de katkısını göstermelidir.Yardım alan kişilerde istihdam edilebilirliğini arttırmak için girişimdebulunmalı, sosyal dışlanmaya karşı kaderine razı olmayıp daha iyi gelir eldeetmek ve daha onurlu bir yaşam sürdürebilmek adına nitelikli işgücüne sahipolabilmek için daha fazla çaba sarf etmelidir. Bunun da gerçekleşebilmesi içineğitime daha fazla önem verilmesi gerektiği bilinmektedir.Türkiye'de yoksullukla yapılacak mücadelede kentlere olan göçlerinazaltılmasına, işgücü niteliğinin geliştirilmesinden iş olanaklarınınartırılmasına, güvencesiz çalışma koşullarının iyileştirilmesinden, sosyalyardım ve sosyal hizmetlerin geliştirilmesine kadar uzanan çok yönlüuygulamalara ihtiyaç vardır.Toplumdaki dezavantajlı grupların çeşitli programlarla topluma entegreolmalarını sağlamak, AB'nin sosyal dışlanma ile mücadele stratejisininhedefleri arasındadır.143Türkiye açısından bakıldığında, yerel yönetimler tarafındangerçekleştirilmeye çalışılan sosyal yardımların daha objektif sosyalpolitikalarla sürdürülmesi ve sivil toplum örgütlerinin desteğinin alınmasısosyal yardım uygulamaları açısından önem arz etmektedir. Bugünyoksullara yardım anlayışıyla bazı önlemlerin alınmaya çalışıldığı görülmekteancak bu yardımların geçici rahatlama değil yoksulluğu yok etmek amacıylauygulanmaya konması temel hedefler arasında olmalıdır.