Sosyal zekânın örgütsel sosyalleşme ve hizmet verme yatkınlığı üzerindeki etkisinin incelenmesi: Konaklama işletmeleri işgörenleri üzerine bir araştırma

Konaklama işletmeleri zor piyasa koşullarda rekabet edebilmek ve amaçlarını gerçekleştirebilmek için nitelikli işgücüne ihtiyaç duymaktadırlar. Bu kapsamda işletmeler bu ihtiyacını giderebilmek ve nitelikli işgücünün temin edilmesini sağlayabilmek için bireyin hem fiziksel hem de zihinsel özelliklerine önem vermekte ve bu doğrultuda seçimler yapmaktadırlar. Dolayısıyla bu özelliklerle yakından ilişkili olan sosyal zekâ kavramı son yıllarda önem kazanarak araştırmacıların dikkatini çekmiş ve çeşitli şekillerde araştırılmaya başlanmıştır. Özellikle turizm sektöründe işletme açısından değerlendirildiğinde örgütsel sosyalleşme bireysel açıdan değerlendirildiğinde ise hizmet verme yatkınlığı kavramları ile yakından ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu araştırma, sosyal zekânın örgütsel sosyalleşme ve hizmet verme yatkınlığı üzerindeki etkisini incelemek amacıyla, Trabzon'da faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı konaklama işletmesi işgörenleri üzerine gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda Trabzon'daki 4 ve 5 yıldızlı konaklama işletmelerinden çalışan 401 işgörenden anket yardımıyla veriler toplanmıştır. Araştırmaya dâhil olan işgörenlerin sosyal zekâ, örgütsel sosyalleşme ve hizmet verme yatkınlığı kavramına yönelik ifadelerinin bireysel niteliklerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği bağımsız örneklem için t testi ve varyans (ANOVA) analizi ile çözümlenmiştir. Bununla birlikte katılımcıların sosyal zekâ, örgütsel sosyalleşme ve hizmet verme yatkınlığı arasındaki ilişki korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda; katılımcıların sosyal zekâya yönelik görüşlerinin sadece yaş grubuna göre anlamlı bir farklılık gösterdiği, örgütsel sosyalleşme ve hizmet verme yatkınlığı ilişkin görüşlerinin ise cinsiyet haricinde diğer bireysel özelliklere göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırmada sosyal zekâ ile örgütsel sosyalleşme arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaz iken sosyal bilgi süreci ve sosyal farkındalık boyutunun örgütsel sosyalleşme ve alt boyutları ile arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkinin olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte sosyal zekâ ile hizmet verme yatkınlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak regresyon analizi sonuçlarına göre sosyal zekâyı en çok etkileyen hizmet verme yatkınlığı boyutunun ihtiyaçları karşılama yeteneği boyutu olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal zekâ, Örgütsel sosyalleşme, Hizmet verme yatkınlığı, Konaklama işletmeleri işgörenleri, Trabzon.