The role of socio-spatial features on the perception of publicness: The case of urban transit spaces

Kamusallık, mekanın, mekan kullanıcısıyla ilişkisinden doğan özelliklerinden biridir. Mekanın kullanıcısı üzerinde oluşturduğu kamusallık algısı, mülk sahipliğinin örgütlenme tipleri, yönetim modelleri ve mekansal öğeler gibi sosyal ve mekansal bileşenlere dayanır. Sosyo-mekansal öğeler, sosyal ve fiziksel anlamda kullanıcının talep ve gereksinimlerine yanıt verebilecek, gözlemlenebilir öğeler olarak tanımlanır. Bu çalışmanın amacı, sosyo-mekansal öğelerin kamusallık algısı üzerindeki etkilerini kentsel ulaşım mekanları örneği üzerinden araştırmaktır. Kamusal mekanın, sosyal ve fiziksel olarak, hangi öğeler aracılığıyla ve hangi koşullarda kullanıcı tarafından kamusal olarak algılandığını anlamak çalışmanın odak noktasıdır. Alan araştırması, AŞTİ Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmesi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonuçları, tuvalet, oturma ve dinlenme alanları gibi kullanımlara ve mekanın kapsayıcılığına ilişkin sosyo-mekansal öğelerin, genel kamusallık algısı üzerinde etkisi olduğunu ve bu genel algının yaş, cinsiyet kullanım sıklığı gibi kullanıcı grubuna ait özelliklerden etkilenmediğini ortaya koymuştur. Anahtar Sözcükler: kamusal alan, kamusallık algısı, sosyal – mekansal öğeler, AŞTİ