Sovetskaya Türkologiya dergisi (Etimoloji çalışmaları açısından bir değerlendirme)

Türklük biliminde, eski Sovyetler Birliği (1917-1991) döneminde yapılan çalışmaların ayrı bir yeri ve önemi vardır. Ancak bu çalışmaların dilinin genellikle Rusça olması, 'Rusça konuşan bölge' ("Russophone") olmayan Türkiye'de bu çalışmalardan faydalanmayı zorlaştırmaktadır. Sovyetler Birliği'nde Türklük bilimi çalışmalarının yayımlandığı önemli bilimlik dergilerden biri, Sovetskaya Türkologiya dergisidir. Sovyetler Birliği İlimler Akademisi ile Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti İlimler Akademisinin birlikte çıkardığı bu dergi 22 yıl (1970-1992) süresince düzenli olarak yılda 6 sayı yayımlanmış; sayfalarında Türk filolojisi, dilbilimi ve özellikle Türk lehçelerinin araştırılması, öğrenilmesi alanında çalışmalara yer vermiştir. Bu tez çalışmasında 1970-1980 yılları arasında yayımlanan sayılardaki kelime etimolojisi ile ilgili bütün makaleler (41 adet) incelenmiş, Türkiye Türkçesinde özeti verilmiş ve makalede geçen kelimeler, önemli etimoloji sözlükleri ile karşılaştırılmıştır. Sovetskaya Türkologiya dergisinde yayımlanan makalelerde incelenen kelimelerin pek çoğunun yer, akarsu, hayvan, sokak, unvan ve özel adlarla ilgili olduğu, incelenen kelimelerin pek çoğunun karşılaştırılan önemli etimoloji sözlüklerinde bulunmadığı da tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Türklük bilimi, dil bilimi, etimoloji, SSCB, "Sovetskaya Türkologiya" dergisi