Soviet-American cooperation in WWII: Lend-lease as foreign policy

ÖZET SOVYET-AMERİKAN İŞBİRLİĞİ İKİNCİ DÜNYA SAVAŞ SIRASINDA: ÖDÜNÇ VERME VE KİRALAMA DIŞ POLİTİKASI Iliasenco, Anastasia Uluslararası İlişkiler Yüksek Lisans Tez Danışmanı: Yrd.Doc.Dr. Nur Bilge Criss Kasım 2004 Bu tez, 1941-1945 yıllan boyunca Amerika Birleşik Devletleri tarafından Sovyetler Birliği'ne sunulan Ödünç Verme ve Kiralama yardımını ve Amerikan Ödünç Verme ve Kiralama desteğinin 2. Dünya Savaşı'nda Sovyetler Birliği'nin savaş sürecine katkısını incelemektedir. Savaşın en yoğun ve zor evresi olan Haziran 1941 ile 1942'nin sonu arasındaki dönem üzerinde özellikle yoğunlaşılmıştır. Bu çalışma meseleye daha dengeli bir yaklaşım getirmeyi amaçlamakta ve Ödünç Verme ve Kiralama yardımının 2. Dünya Savaşı'ndaki Sovyet zaferine katkısı hakkında partizanca yaklaşmaları ve yanlı fikirleri aşmayı hedeflemektedir. Ödünç Verme ve Kiralama yardımı her ne kadar savaşın başında zaruri, sonunda ise daha az hayati idiyse de, Sovyetler Birliği yerli askeri üretime geçip pratikte ordusuna gerekli tüm materyalleri sağlayacak hale geldiğinde de yardım, ihtiyaçlarla ters orantılı olarak devam etmiştir. Sonuç olarak yardım, Sovyet savaş amacına hizmette bir fark yaratmak için çok geç kalmış, ancak ülkenin savaş ekonomisinin idame ettirebilmesi için paha biçilmez bir katkıda bulunmuş ve savaş baskısını kısmen azaltmıştır. Ödünç Verme ve Kiralama yardımı her ne kadar özellikle Kızıl Ordu'nun kullanımı için tasarlanmışsa da, insani katkısı ve sıradan halka katkısı hâlâ belleklerdedir. Anahtar Kelimeler: Ödünç Verme ve Kiralama, İkinci Dünya Savaşı, Sovyet- Amerikan, askeri, diplomatik ilişkiler iv