Mekan ve beden aradalığında performans sanatına fenomenolojik yaklaşım: Joseph Beuys "I Lıke Amerıca and Amerıca Lıkes Me"

Bu tez, performans sanatını fenomenolojik bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamakta, mekânsal unsurlar, beden ve izleyici algısının hem bir inceleme yöntemi hem de deneyim aracı olarak nasıl birbirleriyle ilişkilendiğini araştırmaktadır. Çalışmada Edmund Husserl, Maurice Merleau-Ponty ve Martin Heidegger'in kuramsal çerçeveleri kullanılarak, sanatta yaşantısal deneyime odaklanan performatif mekânlarla gerçekleştirilen bedenli etkileşimler yoluyla anlamın nasıl ortaya çıktığı incelenmektedir. Tezin temel inceleme konusu, Joseph Beuys'un 1974 yılında gerçekleştirdiği "I Like America and America Likes Me" başlıklı performansıdır. Bu performansta Beuys, üç gün boyunca bir galeri mekânında bir çakayla birlikte yaşamıştır. Bu buluşma alanında Beuys, kültür eleştirisi, yalnızlık ve türler arası iletişim gibi konularda bir deney alanı açar. Tez, sınırlı bir mekânın, sanatçının varlığının ve hareketlerinin hem sanatçı hem de izleyiciler için geleneksel sanatsal alışverişlerin ötesine geçen ve anlam yaratan bir etkileşim nasıl sağladığını incelemektedir. Fenomenolojik kavramlar olan bedenlenme (embodiment), niyetlilik (intentionality) ve mevcudiyet (presence) kullanılarak, performans sanatlarının sanatçı, izleyici ve çevre arasındaki sınırları nasıl bulanıklaştırdığı ele alınmaktadır. Tez, Beuys'un performansının, performatif pratiklerin daha geniş varoluşsal, kültürel ve ekolojik temalara yaklaşma potansiyelini, mekân, beden ve fenomenolojik deneyimin bu tartışmalardan belki de özünde farklı bir şey olarak nasıl sunulduğunu gösterdiğini savunmaktadır.