Spinal anestezi uygulanan hastalarda intratekal ve intravenöz fentanilin vücut ısısı üzerine etkisi

Bizim çalışmamız sipinal anestezi uygulanan hastalarda intravenöz ve intratekal uygulanan fentanilin santral ısı değişiklikleri üzerine olan etkilerini araştırmak amacıyla planlandı Bu amaçla elektif artroskopi, inguinal herni, anal fissür, hemoroid, varikosel, hidrosel ve varis eksizyonu nedeniyle spinal anestezi altında operasyon planlanan ASA I ve II olan 20-60 yaş arası 120 hasta çalışmaya dahil edildi. Acil şartlarda ameliyata alınanlar, diabetes mellitus, disotonomi sendromu, hipertiroidi, santral sinir sistemi depresanı ve beta bloker kullananlar, otit, timpanoplasti gibi kulak operasyonu geçirenler ve uygulamayı istemeyenler çalışmaya alınmadı. Önceden oda ısısı 24 oC'ye ayarlanmış olan ameliyathaneye alınan hastalara damar yolu açıldıktan sonra infüzyon sıvıları 10 ml/kg/saat olacak şekilde 37 oC'ye ısıtılarak uygulandı. Tüm hastalar kalp atım hızı (KAH), ortalama arter kan basıncı (OAKB) , SpO2 monitorizasyonu yapıldı. Isı değişiklikleri için timpanik ısı probu kullanılarak santral ısı 60 dakika boyunca beş dakika ara ile kayıt edildi. Hastalar randomize edilerek 3 gruba ayrıldı. Grup I'e 12,5 mg % 0,5 heawy bupivakain, Grup II'ye 12,5 mg % 0,5 heawy bupivakain + 12,5 µg intratekal fentanil, Grup III'e 12,5 mg % 0,5 heawy bupivakain ve 1 µg/kg intravenöz fentanil uygulandı. Timpanik ısı üç grupta da 5. dakikadan başlayarak başlangıç değerine göre anlamlı olarak azaldı (p<0.05, Şekil I). Grup 3'de, Grup 1 ve 2'ye göre 60 dakika süresince timpanik ısı belirgin olarak düşük seyretti (p<0.05, Şekil I). Tüm öçlüm zamanlarında OAB ve KAH değerleri kontrol değerleriyle karşılaştırıldığında her üç grupta da ilk 10 dakika içinde başlangıç değerine göre OAB ve KAH da anlamlı azalma izlendi (p<0.05). Ameliyat süresince başlangıca göre düşük olmakla birlikte stabil seyretti ve gruplar arasındaki verilerde fark izlenmedi. Gruplar arasında oluşan yan etkiler açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Spinal anestezi ile birlikte intravenöz fentanil uygulanan olgularda muhtemelen santral etkileriyle daha fazla ısı düşmesine(1,3oC) neden olduğu gözlendi. Bu çalışmada ısı kaybını azaltıcı önlemlerin alınması nedeniyle olguların hiçbirinde ısı düşmesi klinik olarak hipotermi sınırlarında olmadı. Ancak hipotermi açısından riskli yaş gruplarında, yeterli ısı kaybını önleyici tedbirlerin alınmadığı olgularda spinal anestezi ile birlikte intravenöz fentanil uygulanan ve uzun süren ameliyatlarda belirli aralıklarla ısı monitörizasyonunun yapılması önem taşımaktadır. Key words:Hipotermi, spinal anestezi, fentanil