Spor işletmelerinde benchmarking (kıyaslama) tekniğinin uygulanabilirliği(Elazığ ili örneği)

1. ÖZET Küreselleşen dünyada iç ve dış pazarlardaki rekabetin giderek artması ve müşterilerin artan kalite beklentileri, işletmeleri, rekabetçi kalabilmek ya da rekabet gücünü artırabilmek için bir dizi farklı kalite düşünceleri geliştirmeye ve bunları uygulamaya koymaya yöneltmiştir. Bu yaklaşımların en önemlilerinden biri, işletmelerde "en iyinin en iyisi olmak" olarak adlandırılan ve uluslararası literatürdeki adıyla benchmarking denilmektedir. Bu çalışmanın amacı Elazığ ilinde faaliyet gösteren spor işletmelerinin yönetim ve bilim kavramlarından olan Benchmarking (Kıyaslama) yaklaşımı, spor yönetimi ve organizasyonları açısından ele alınarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki spor işletmeleri, örneklemini ise Elazığ ilindeki spor işletmeleri oluşturmuştur. Araştırma, benchmarking bilgileri toplama ve analiz etme şeklinde değerlendirilmiştir. Nitel olarak değerlendirilecek olan araştırmada spor ve sosyal tesisler için kıyaslama hizmetleri, finansal veri toplama aracı ile birlikte spor tesisi katılımcıları anketi uygulanmıştır. Peter Taylor tarafından geliştirilen anket tarafımızdan Türkçeye çevrilerek geçerlilik ve güvenirliliği yapılmış ve Cronbachalpha değeri α=0, 816 olarak bulunmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS 21.0 istatistik programı kullanılarak çözümlenmiş ve elde edilen veriler frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve çoklu gruplar için tek yönlü varyans analizi (anova) uygulanarak sonuçlar tablolar halinde gösterilmiştir. Elazığ'da faaliyet gösteren spor tesislerine katılan katılımcıların beklenti ve memnuniyet karşılaştırma anketine AnovaTurkeytestine göre doğum yeri açısından incelendiğinde anlamlı bir farklılık görülmüştür. Cinsiyete göre beklenti ve memnuniyet açısından anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Fakat beklenti ortalamalarının, memnuniyet ortalamalarından yüksek olmasının sebebi beklentinin yeterince karşılanmamış olmasından kaynaklandığı görülmüştür. Elazığ Merkezde doğan katılımcıların beklentileri ilçe, belde ve köyde doğan katılımcılara göre daha yüksek olduğu görülmüştür.25 yaş ve üstü katılımcıların beklenti ortalamalarının diğer katılımcılara göre daha büyük olduğu görülmüştür. 25 yaş ve üstü katılımcıların memnuniyet ortalamalarının diğer katılımcılara göre düşük olduğu görülmüştür. Lisans ve Lisansüstü eğitim görmüş katılımcıların diğer katılımcılara göre beklenti ortalamalarının daha büyük olduğu görülmüştür. Eğitim grupları beklentilerinin karşılanmadığı yani memnun kalmadıklarını belirtmişlerdir katılımcıların memnuniyet ortalamalarının düşük olduğu görülmüştür. 1100 – 1500Tl gelir düzeyine sahip katılımcıların 250-500TL gelir düzeyine sahip katılımcılara göre beklentilerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. 2100 ve üstü gelir düzeyine sahip katılımcıların 1100-1500TL gelir düzeyine sahip katılımcıların memnuniyetlerin daha düşük olduğu görülmüştür. Spora başlama yaşı bağımlı değişkenine göre beklenti ve memnuniyet açısından anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Kulüp faaliyetlerinde bulunmayan katılımcıların beklentisinin yüksek olmasına rağmen, memnuniyet beklentilerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak; Elazığ ilinde faaliyette bulunan spor tesislerine gelen katılımcıların beklentileri arasında anlamlı farklılık olmasına karşın(p<0,05) memnuniyetleri arasında anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür (p>0,05). Elazığ'da bulunan spor tesisleri karşılaştırıldığında, bütün spor tesislerinde birçok eksikliklerin bulunduğu ve profesyonel bir yönetimin kullanılmadığı düşünülebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Yönetici, Spor tesisleri, kıyaslama