Spor Toto Süper Ligde yer alan spor kulüplerinde kurumsallaşma açısından bir inceleme

Bu araştırmada Türkiye Spor Toto Süper Lig'de yer alan spor kulübü yöneticilerinin bakış açısıyla, mevcut yapı içinde spor kulüplerinin kurumsallaşmaya yönelik düşünceleri, çalışmaları ve sorunları incelenmiştir. Araştırma ile spor kulüplerine kurumsallaşma çalışmaları için bir takım öneriler sunulması amaçlanmıştır.Bu araştırma nitel bir araştırmadır. Nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında açık uçlu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklem yöntemi olarak amaçlı örneklem yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi tercih edilmiştir. 2011-2012 sezonunda TFF Spor Toto Süper Ligde yer alan 18 spor kulübünden 5 spor kulübü yöneticisine ulaşılarak görüşmeler yapılmıştır.Görüşmeler yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizinden yararlanılmıştır. Bu analizlerde veriler düz yazı haline getirilerek sorulara verilen cevaplar sırasıyla alt alta getirilmiş ve tablolaştırılmıştır. Yapılan düzenlemenin ardından içerik analizi uygulanmıştır. Bu analizler sonucunda veriler kodlanarak birbirine benzeyenler bir araya getirilmiş ve temalar bulunmuştur. Analizlerde alanında uzman, birbirinden bağımsız üç araştırmacı yer almıştır.Araştırma sonucunda katılımcıların kurumsallaşma konusunda bilgi sahibi oldukları ve bu çerçevede yapılacak çalışmalara yönelik istekli oldukları hatta kurumsallaşmayı spor kulüplerinin örgüt yapısında zorunlu bir yönetim sistemi olarak değerlendirdikleri görülmüştür. Spor kulüplerinde kurumsallaşmaya yönelik bir takım çalışmaların var olduğu, ancak yapılan çalışmaların tam olarak uygulanmadığı ve işletmeler de gerçekleştirilen kurumsallaşma çalışmaların spor kulüplerinin mevcut yasal ve yapısal özelliklerinden dolayı farklı şekillerde gerçekleştiği de ortaya çıkmaktadır.Spor kulüplerinin kuruluş statüleri, farklı üst yapılara karşı sorumluluklarının olması, yapısal ve yasal sorunlar, kulüpler arasında haksız rekabet ve gelir eşitsizliğinden kaynaklanan sorunlar, kurumsallaşma anlayışındaki sorunlar, kişiye bağlı yönetimden kaynaklı sorunlar, maddi gelir elde etmede yaşanan sorunlar ve sportif sonuçlara endeksli olmaktan kaynaklanan sorunlar gibi başlıca nedenlerden dolayı kurumsallaşma sürecinde bir takım sıkıntılar yaşadıkları ortaya çıkmaktadır. Ayrıca özellikle UEFA kriterlerinin uygulanması ile başlayan spor kulüplerinde yeniden yapılanma çalışmalarına spor kulüplerine özgü yasal ve kanuni düzenlemeler ile katkı sağlanması gerektiği, kurumsallaşmayı yasalara bağlayarak kulüpler için zorlayıcı bir özellik olarak oluşturulması, spor kulüplerinde görev alacak kişilerin alanlarında uzmanlaşmış, bilgi ve deneyim sahibi olması gerektiği ve başkan veya yönetim kurulunun maddi gücüne dayalı olan kulüp yönetim sistemi yerine sürdürülebilir bir yönetim sisteminin spor kulüplerinde var olması gerektiği görülmüştür. UEFA kriterlerinin bu gerekliliklere yönelik bir düzenleme olarak düşünüldüğü de ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Kurumsallaşma, Spor Toto Süper Lig, Spor Kulüpleri