Spor yapan ve yapmayan bireylerin fair play düzeylerinin incelenmesi

Spor, bireylerin fiziksel gelişimlerinin yanı sıra sosyal, duygusal ve ahlaki yönlerini geliştiren çok yönlü bir etkinlik alanıdır. Spor ortamlarında sergilenen davranışlar fiziksel başarıyı olduğu kadar etik değerleri, kurallara uyumu ve rakibe gösterilen saygıyı da kapsamaktadır. Bu bağlamda "fair play" (adil oyun) kavramı, sporun evrensel değerleri arasında yer almakta ve bireylerin sportmenlik düzeyini yansıtmaktadır. Fair play davranışları; kurallara, sosyal normlara ve etik ilkelere uygun hareket etme tutumlarını içermektedir. Günümüzde sporun bireyler üzerindeki sosyal etkisi giderek artmakta, özellikle gençlerin bu etkiler doğrultusunda geliştirdiği değerler toplumsal yaşam açısından önem kazanmaktadır. Bireylerin ilgilendikleri spor branşları ile fair play düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi, eğitimciler, spor yöneticileri ve politika yapıcılar için yol gösterici olabilir. Gençlik merkezleri gibi sosyal gelişimi destekleyen ortamlarda farklı profillere sahip bireylerin sportmenlik eğilimlerini anlamak, bu değerlerin kazandırılması açısından önemlidir. Bu araştırma, farklı spor branşlarında yer alan bireylerin fair play düzeylerini çok boyutlu bir ölçek aracılığıyla belirlemeyi amaçlamaktadır. Sportmenlik olgusu, sosyal normlara uyum, kurallara saygı, sorumluluk bilinci ve rakibe yönelik tutumlar gibi temel boyutlar üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemine dayalı olarak tarama modeliyle yürütülmüştür. Katılımcılar, Kahramanmaraş ilinde Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü'ne bağlı gençlik merkezlerinde bulunan, çeşitli spor branşlarında yer alan lisanslı sporcular ile bu merkezlerde sosyal ve kültürel etkinliklere katılan bireylerden oluşmaktadır. Toplam 762 birey çalışmaya dahil edilmiştir. Veri toplama sürecinde kişisel bilgi formu ve "Çok Boyutlu Sportmenlik Yönelimi Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler, yüz yüze anket yöntemiyle toplanmış ve IBM SPSS 25 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda fair play düzeylerinin cinsiyetten bağımsız geliştiğini, ancak yaş, aile gelir düzeyi, ebeveyn eğitim durumu, spor yapma yılı ve spor branşı gibi değişkenlere bağlı olarak anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur.