Sporcu ve sedanterlerde görsel zeka ,reaksiyon zamanı ile akciğer hacim kapasiteleri ve oksijen kullanma kapasiteleri arasındaki ilişki

Bu çalışmanın amacı; sporcu ve sedanterlerdeyorgunluğun görsel zekâyı etkileme düzeyinin araştırılmasıdır.Araştırma; Atatürk Üniversitesinde okuyan elit düzeyde aktif spor yapansporcularla yine aynı üniversitenin çeşitli fakülte, yüksekokullarındaokuyan yaşları 18?25 arasında değişen hiç egzersiz yapmamış olansedanter öğrenciler seçilmiştir. Araştırmaya katılan deneklere protokolanlatıldıktan sonra ilk planda akciğer hacim kapasiteleri Pony spirometri(Cosmed S.r.l.) cihazı ile ölçülmüştür, takiben denekler altışar kişilikgruplar halinde, shuttle run (mekik koşu testi) yaptırılmıştır. MaxVO2tüketimleri tespit edilip bireylere 10 dakika dinlendirilmiş hemen Cattelgörsel zekâ testi uygulanmıştır. Cattel görsel zekâ testi uygulandıktansonra deneklere reaksiyon testi Davis ve Fang (1993) tarafındanbilgisayar ortamında hazırlanan basit reaksiyon zamanı ölçüm testiuygulandı. Aynı testler 5 aylık bir süre sonra dinlenik durumda tekraruygulandı.Bulgulara bakıldığında sporcu erkeklerin yorgunluk öncesiCattel ve reaksiyon zamanı skorları ile yorgunluk sonrası Cattel veReaksiyon zamanı skorları arasında anlamlı (p<0.01) bir farkbulunmuştur. Sporcu bayanlarda yorgunluk öncesi Cattel ve ReaksiyonZamanları ile yorgunluk sonrası Cattel ve Reaksiyon Zamanı değerleriarasında anlamlı (p<0.01) bir fark bulunmuştur. Sporcu bayan veerkeklerin, sedanter bayan ve erkeklerin 1. ölçüm ve 2. ölçüm değerlerikarşılaştırıldığında Cattel yorgunluk öncesi ve Cattel yorgunluk sonrasıdeğerlerinde (p<0.01) anlamlılık düzeyinde fark bulunmuştur. Aynızamanda her iki cinsin Cattel testi farklarının farkına (dinlenik cattel testideğerleri ile yorgunluk cattel testleri değerleri arasındaki fark)bakıldığında anlamlı (p<0.01) bir fark olduğu tespit edilmiştir. Bayan veerkeklerin değerleri karşılaştırıldığında spor yapanlarla yapmayanlardada elde edilen farklılık anlamlıdır. Bunun yanında özellikle görsel zeka(cattel testi) skorlarının yorgunluk öncesi ve sonrası farklarınabakıldığında bayanların erkeklere göre hem sedanter hem sporculardaistatiksel olarak daha iyi oldukları gözlemlenmiştir.Sonuç olarak yorgunluk bulgulara göre sporcularda görselzekayı sedanterlere göre daha az etkilediği görülmüştür ve erkeksporcularda cattel ile akciğer hacimleri arasında anlamlı bir şekilde doğruorantılı bir ilişki olduğu görülmüştür. Yorgunluk döneminde sporcularıngörsel zekâları sedanterlere göre daha üst seviyede olmakla bu avantajlıdurum bayanlarda erkeklerden göre daha iyi olduğu görülmüştür.