Sporcuların diyetlerine bağlı karbon ve su ayak izlerinin değerlendirilmesi

Amaç: Sporcuların diyetlerine bağlı karbon ve su ayak izlerini değerlendirmek ve farklı branşlardaki sporcuların değişen beslenme ihtiyaçlarının karbon ve su ayak izlerine olan etkisini incelemektir. Yöntem: Beceriye dayalı sporlar, güç sporları, karışık ve dayanıklılık spor dalları olmak üzere, erkek ve kadın, her bir gruptan 30, toplamda 120 sporcu çalışmaya katılmıştır. Bireylerin besin tüketim kayıtları alınmış, literatürdeki karbon ve su ayak izi faktörleri kullanılarak, sporcuların diyetlerine bağlı karbon ve su ayak izleri değerlendirilmiştir. Ayrıca sporcuların sürdürülebilir beslenme konusundaki bilgi düzeyleri ve sürdürülebilir besin tüketim davranış durumları saptanmıştır. Bulgular: Sporcuların sürdürülebilir beslenme konusundaki bilgi düzeyleri ve sürdürülebilir besin tüketim davranışları puanı sırasıyla 72,36±8,78 ve 3,40 ±0,92'dir. Spor grupları arasında anket ve ölçek puanları açısından fark yoktur (p>0,05). Antrenman günü karbon ve su ayak izi değerleri sırasıyla 4,24 ±2,51 CO2 eq/kg ve 3,94 ±1,79 m3/ton, dinlenme günü ise 2,43 ±1,42 CO2 eq/kg ve 2,44 ±1,19 m3/ton'dur. Güç sporcularının ve dayanıklılık sporcularının antrenman günü karbon ve su ayak izi değerleri beceriye dayalı spor dalları sporcularının değerlerinden daha yüksektir. Ayrıca karışık spor dalları sporcularının antrenman günü karbon ve su ayak izi değerleri güç sporları ve dayanıklılık sporları sporcularının değerlerinden daha düşüktür. Beceriye dayalı spor dalları sporcularının dinlenme günü karbon ayak izi değerleri dayanıklılık sporcuları ve güç sporcularının değerlerinden daha düşüktür. Dayanıklılık sporcularının dinlenme günü karbon ayak izi değerleri karışık spor dalları sporcularının değerlerinden daha yüksektir. Spor gruplarına göre dinlenme günü su ayak izi değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur (p>0,05). Sonuç: Antrenman günü sporcuların karbon ve su ayak izleri sırası ile 4,24 ±2,51 CO2 eq/kg, 3,94 ±1,79 m3/ton, dinlenme günü 2,43 ±1,42 CO2 eq/kg, 2,44 ±1,19 m3/ton'dur. Güç ve dayanıklılık sporcularının antrenman günü karbon ve su ayak izi ve dinlenme günü karbon ayak izi değerleri diğer spor dallarından daha yüksektir. Spor gruplarına göre dinlenme günü su ayak izi değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur. Anahtar Kelimeler: sürdürülebilirlik; sera gazı emisyonu; su ayak izi; sporcu