Sporda yarışma kaygısının kalp hızı değişkenliği ve beyana dayalı araçlarla incelenmesi

Sporda kaygı, tipik olarak sporcularda "gündemdeki yarışma/müsabakayla alakalı olarak deneyimlenen strese cevaben gelişen hoş olmayan bir psikolojik durum"dur. Bu yarışma veya performans kaygısı, sporcuların kariyerlerini yarışmacı performans olarak direk etkilemesine ilave olarak sporla alakalı sakatlıklar, sakatlık sonrası rehabilitasyon ve yeniden spora dönmeyi de anlamlı derecede etkilemektedir. Bu tez çalışmanın amacı, sporcularda yarışma öncesi durumluk kaygı düzeyini, beyana dayalı sübjektif ve kalp hızı değişkenliği (KHD) ile objektif olarak belirlemek ve beyana dayalı araçlar ile kalp hızı değişkenliği ölçümlerinden elde edilen veriler arasındaki tutarlılığı incelemektir. Bu çalışmaya judo (n=15) ve rafting (n=15) branşlarında yarışan toplam 30 sporcu katıldı. Sporcuların demografik verileri kaydedildi. STAI I-II ve kalp hızı değişkenliği ölçümleri ile sporcuların kaygı düzeylerine ait veri toplandı. Ayrıca sporcuların uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi aracılığıyla değerlendirildi. Judo branşında; kadın sporcuların genel kaygı düzeyi yüksek, erkek sporcuların genel kaygı düzeyi düşük olarak belirlendi. Durumluk kaygı düzeyleri; kadın sporcularda yarışma öncesi ve yarışma sonrası orta, erkek sporcularda yarışma öncesi ve sonrası düşük düzeyde tespit edildi. Rafting branşında; kadın sporcuların genel kaygı düzeyi orta, erkek sporcuların genel kaygı düzeyi düşüktü. Durumluk kaygı düzeyi; kadınlarda yarışma öncesi ve sonrası orta, erkeklerde yarışma öncesi ve sonrası düşük olarak belirlendi. Kadın rafting sporcularının uyku kaliteleri orta düzeyde, diğer grupların uyku kaliteleri yüksekti. Sporcuların durumluk kaygılarına ait STAI I ve KHD ölçümlerinden elde edilen veriler arasında pozitif yönlü çok zayıf korelasyon tespit edildi (r=0.20, r=0.14, p>0.05). Bu çalışmada; KHD ve beyana dayalı araçlardan elde edilen veriler arasındaki korelasyon zayıftı. Bu bağlamda, katılımcı sayısının az olması dikkate alınarak daha fazla katılımcı ile kaygı düzeyi ve kalp hızı değişkenliği ilişkisini incelemeye yönelik ileri çalışmaların faydalı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Durumluk Sürekli Kaygı Envanteri, Kalp hızı değişkenliği, Kaygı, Yarışma kaygısı