Sporu seyretmede güdülenmeyi etkileyen faktörlerin incelenmesi

Bu araştırma, spor seyircilerinin sporu seyretmede ki güdülerini etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu doğrultuda, spor seyircilerinin yaşları, cinsiyetleri, medeni durumları, aktif olarak spor yapıp yapmama durumları, ilgilendikleri spor dalı, gelir durumları, öğrenim durumları ile sporu seyretme nedenlerinin belirlenmesi arasında bir ilişkinin olup olmadığı anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu araştırmada, gerekli verilerin istatistiksel analize uygun olarak toplanabilmesi bakımından betimsel araştırma yöntemlerinden biri olan genel tarama modeli ve betimsel istatistik modeli kullanılmıştır. Veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Yapılan literatür taraması sonucunda Trail tarafından 2008 yılında geliştirilen spor tüketim ölçeği anket formu kullanılmıştır. Ölçeğin alt boyutları ve güvenirlilik katsayıları; başarı (0,89), estetik (0,89), drama (0,82), kaçış (0,85), bilgi (0,92), yetenek (0,91), sosyal etkileşim (0,93), fiziksel çekicilik (0,78), agresiflikten hoşlanma (0,79) olarak belirlenmiştir. Araştırmanın evreni, Hitit Üniversitesi'nde 2011-2012 akademik yılında lisans ve lisansüstü düzeyinde öğrenim gören toplam 4421 kız ve 5093 erkek öğrenciden oluşmuştur. Örneklem grubu ise bu öğrenciler arasından basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 153 kız 371 erkek öğrenciden oluşmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, erkek spor seyircileri sporu seyretme nedenleri göz önüne alındığında, başarı, drama, bilgi, yetenek ve agresiflikten hoşlanma alt boyutlarında kadın spor seyircilerine göre daha fazla güdülendikleri saptanmıştır. Kadın spor seyircilerinin ise fiziksel çekicilik alt boyutunda erkek seyircilere göre daha fazla güdülendikleri saptanmıştır. Cinsiyet farklılıkları incelendiğinde, estetik, kaçış ve sosyal etkileşim alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farka rastlanmamıştır. Gelir durumu grupları açısından incelendiğinde, tüm gelir gruplarındaki spor seyircilerinin spor müsabakalarını/yarışmalarını izleme nedenleriyle sporu seyretme güdüleri arasında hiçbir alt boyutta istatistiksel olarak anlamlı farka rastlanmamıştır. Medeni durum farklılıklarından elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, bilgi alt boyutunda, bekar spor seyircileri lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. Spor seyircilerinin öğrenim durumuna göre dağılımlarından elde edilen sonuçlar incelendiğinde, başarı alt boyutunda lisans öğrencileri lehine istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Yaş durumları arasındaki farklılıklardan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, tüm alt boyutlarda istatistiksel olarak bir fark saptanmamıştır. Spor seyircilerin aktif olarak spor yapıp yapmama durumlarının karşılaştırılmasından elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, estetik, drama, bilgi ve yetenek alt boyutlarında spor yapan seyirciler lehine istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Spor seyircilerinin en çok seyrettikleri üç branş arasındaki farklılıklardan elde edilen sonuçlar incelendiğinde, en çok takip seyrettikleri futbol, basketbol ve voleybol branşlarından yalnızca fiziksel çekicilik F(1,522=4,96; P˂0,05) alt boyutunda voleybol branşında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Spor tüketicisi, Sporda tüketici davranışı, Spor seyircisi, Spor katılımcısı, Güdülenme