Stachys lavandulifolia Vahl. var. brachydon Boiss. bitkisinin antioksidan aktivitesinin değişik in vitro metotlar ile belirlenmesi

Doğal bitki kaynaklarının antioksidan, antiradikal, antimikrobiyal aktivitelerinin in vivo ve in vitro olarak belirlenmesi biyokimyacılar için popüler bir çalışma alanı olmuştur. Antioksidan bileşikler meyve, tohum, yaprak ve doğal bitkilerin yapraklarında bolca bulunur. Yapılmış olan birçok çalışma gösteriyor ki antioksidan içerikli doğal bitki kaynaklarının tüketimi doku hasarı, hücre ölümü, yaşlanma, kanser, kardiyovasküler hastalıklar, sinirsel düzensizlikler, deri iltihabı ve tahrişini azaltmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı Türkiye'de yetişen Stachys lavandulifolia Vahl. var. brachydon Boiss. türünün yapraklarından elde edilen su ve etanol ekstrelerinin antioksidan aktivitelerini belirlemektir. Ekstrelerin antioksidan aktiviteleri ABTS, DPPH, CUPRAC, FRAP ve FTC in vitro metodlarına göre yapıldı ve sonuçlar BHA, BHT ve askorbik asit gibi standart antioksidanlarla karşılaştırıldı. Ayrıca, Stachys lavandulifolia Vahl. var. brachydon Boiss. bitkisinin fenolik bileşiklerin analizi UHPLC-MS yöntemi ile belirlendi. Çalışma sonuçlarına göre klorojenik asit, kuinik asit, hiperosit ve protokateşik asit gibi çok sayıda fenolik bileşikler olduğu tespit edilmiştir. Stachys lavandulifolia Vahl. var. brachydon Boiss. bitkisinin antioksidan kapasitesi, oksidasyon proseslerinde oluşan radikallerle reaksiyon veren bitkinin fenolik bileşikleriyle ilişkilidir. Anahtar Kelimeler: Antioksidanlar, fenolik bileşikler, lavandulifolia, serbest radikaller, Stachys