Stadyum yapılarında çekmeye çalışan çatı strüktürleri kullanımının kronolojik değerlendirilmesi

Stadyum yapılarının uygulanmasında son dönemlerde mimari kimlik öne çıkmaktadır. İnşa edildiği şehirler için kentsel bir simge haline gelen stadyum yapıları, zamanla strüktürel sistemlerinde gelişmesiyle değişen formlara sahip olmaktadır. Stadyum yapıları bir bütün olarak düşünüldüğünde, çevreyle uyumlu mimari bir kütle ortaya çıkmaktadır. Yapının cephe yüzeylerinin önüne geçen çatı formları, stadyum yapılarına mimari nitelik kazandırmaktadır. Tasarım ve uygulama adına önemli yeri olan çatı strüktürleri bu çalışmada incelenmiştir. Farklı çatı strüktürlerine ve malzemelerine sahip örnekler karşılaştırılmıştır. Bu çalışmada stadyum yapılarının çatı yapım sistemleri, çatı kaplama malzemeleri, geçilen serbest açıklık ve çatı ağırlığı üzerinde araştırmalar yapılmıştır. Buradaki amaç, kronolojik sıra içerisinde 1950 yılından günümüze kadar geçen sürede örneklenen stadyum yapılarının değişimleri ve gelişimleri gözlemlemektir. Çalışmanın amacı ve kapsamı giriş bölümünde açıklanmıştır. İkinci bölümde, stadyum kavramlarının tanımları yapılmış olup, tarihsel gelişim süreci açıklanmıştır. Bu çalışmada seçilen örnekler arasında öne çıkan stadyum yapılarının tanımı ve tarihsel gelişimi ayrı bir başlık altında aktarılmıştır. Üçüncü bölümde, stadyum yapılarının çatı strüktürleri incelenmiştir. Geniş açıklık geçebilen sistemler üzerinde araştırma yapılmış ve incelenen örneklerde kullanılan yapım sistemlerine değinilmiştir. Bunun yanı sıra strüktürleri örten membranlardan, kullanımı yaygın olan malzemeler seçilmiş ve özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Bu bölümün sonunda da membranlar fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre karşılaştırılmıştır. Dördüncü bölümde, stadyum yapıları arasından seçilmiş örnekler üzerinde araştırma yapılmıştır. Yapılar ile ilgili genel bilgiler verilmiş, çatı strüktürleri detaylı incelenmiştir ve kronolojik düzende sıralanmıştır. Beşinci bölümde, stadyum yapılarının çatı strüktür sistemlerinde karşılaştırma yapılmıştır. Yapıların taşıyıcıları betonarme düşey strüktür ve çelik düşey strüktür, kendi aralarında karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Bölüm altıda ise, sonuç ve değerlendirme açıklanmıştır. İncelenen örnek stadyum yapılarında, kullanılan taşıyıcı sistem ve malzemelerinin, çatı strüktürüne etkilerine değinilmiştir.