Statik finansal varlık fiyatlama modellerinin Borsa İstanbul'da testi

Bu tez çalışmasının amacı hisse senetleri getirileri ve risksiz faiz oranı ile oluşturulan portföy aşırı getirilerinin varlık fiyatlandırma modellerinde yer alan bağımsız değişkenler ile açıklanıp açıklanamayacağını test etmektir. Bu çalışma için Borsa İstanbul 100 Endeksi'nde 2008 ve 2015 yılları arasında sürekli olarak işlem gören hisse senetlerinden aylık olarak portföyler oluşturulmuş ve bu portföylerin aşırı getirileri finans literatürünün en önemli ve en çok kullanılan üç modeli Finansal Varlık Fiyatlandırma Modeli, Fama ve French Üç Faktörlü Fiyatlandırma Modeli ve Arbitraj Fiyatlandırma Modelleri kullanılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada yöntem olarak regresyon analizi ve faktör analizi kullanılmıştır. Regresyon analizi zaman serisi verisi ve yatay kesit verisi ile gerçekleştirilmiştir. Zaman serisi ile regresyon analizinde Finansal Varlık Fiyatlandırma Modeli'nde piyasa risk primi ile portföy aşırı getirileri arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bu sonuç piyasa risk priminin portföy aşırı getirilerini açıklayabildiğini göstermektedir. Modelin açıklayıcılık gücü de yüksektir. Fama French Üç Faktörlü Fiyatlandırma Modeli'nde piyasa risk primi ve firma büyüklüğü ile portföy aşırı getirileri arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuç firma büyüklüğünün yatırımcılar açısından önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Piyasa değeri defter değeri oranı ile portföy aşırı getirileri arasında ise piyasa değeri defter değeri oranı düşük firmalarda negatif ve anlamlı bir ilişki mevcuttur. Bu sonuç yatırımcıların piyasa değeri defter değeri düşük olan firmalarda özellikle temel analiz açısından bir problem gördüğünü işaret etmektedir. Arbitraj Fiyatlama Modeli'nde ise Altın, Euro, Dolar, M2 para arzı, Hazine Bonosu Faizi ve İç Borç Stoku ile portföy aşırı getirileri arasında anlamlı ve negatif ilişkiler bulunmuştur. Bu sonuç yatırımcılar açısından hisse senetlerinin bir alternatif yatırım aracı olması dolayısıyla beklenen bir sonuçtur. Yatırımcıların makroekonomik değişkenler ile ters yönlü hareket ettiğini göstermektedir. Yatay kesit regresyonda ise üç modelde de anlamlı sonuçlar elde edilememiştir. Anahtar Kelimeler: Varlık Fiyatlandırma, Aşırı Getiri, Risk