Stellat gangliyon bloğu uygulanan hastalarda ultrasonografiyle optik sinir kılıf çapının değerlendirilmesi ve hemodinamik etkiler

Stellat gangliyon bloğu (SGB), servikal sempatik zincirin blokajını sağlayarak baş, boyun ve üst ekstremitenin sempatik innervasyonunu geçici olarak kesen invaziv bir girişimdir. Literatürde SGB'nin sadece periferik değil, santral sinir sistemi üzerinde de etkili olduğu ve serebral kan akımını artırabildiği belirtilmektedir. Optik sinir kılıf çapı (OSKÇ), artan intrakraniyal basıncın (İKB) noninvaziv bir göstergesi olarak kullanılmaktadır. Bu çalışma, SGB sonrası optik sinir kılıf çapındaki değişimleri ultrasonografi ile değerlendirerek, bu değişimin sempatik blok etkinliğini yansıtan klinik parametrelerle olan ilişkisini araştırmayı amaçlamıştır. Çalışmaya kompleks bölgesel ağrı sendromu veya postherpetik nevralji tanısı almış, 20–70 yaş aralığında, koopere 18 gönüllü dahil edilmiştir. Hastalara C6 düzeyinden, ultrasonografi eşliğinde 5 mL %1 lidokain ve 2 mL deksametazon içeren solüsyon ile SGB uygulanmıştır. İşlem öncesi ve sonrası dönemde bilateral kol cilt sıcaklığı, kapnografi, perfüzyon indeksi (PI), numerik ağrı skoru (NRS), vital bulgular ve her iki gözden horizontal ve vertikal düzlemde OSKÇ ölçümleri yapılmıştır ve ortalaması alınmıştır. İşlem sonrası, blok uygulanan tarafta ortalama 2,21 °C'lik sıcaklık artışı ve perfüzyon indeksinde anlamlı artış saptanmıştır (p<0,001). Benzer şekilde, NRS skorlarında anlamlı azalma gözlenmiştir (p<0,001). OSKÇ'de hem ipsilateral hem de kontralateral tarafta anlamlı artış izlenmiş olup (sırasıyla p<0,001 ve p=0,001), bu durumun yalnızca lokal değil, sistemik hemodinamik etkilerle ilişkili olabileceği düşünülmüştür. İşlem sonrası ortalama OSKÇ değeri 0,57 ± 0,08 cm'den 0,63 ± 0,08 cm'ye yükselmiştir. Sonuç olarak, ultrasonografi rehberliğinde uygulanan SGB'nin, yalnızca periferik sempatik etkilerle sınırlı kalmayıp, santral hemodinamik parametrelerde de değişikliğe yol açtığı görülmüştür. OSKÇ ölçümlerinin, SGB'nin serebral dolaşım üzerindeki etkilerini izlemek için potansiyel bir noninvaziv gösterge olabileceği düşünülmektedir.