Storylıne yönteminin sosyal bilgiler öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerine etkisi

Storyline yaklaşımı karakter, mekan ve olay örgüsü etrafında mantıksal sıralı anahtar soruların yöneltilerek konuların işlendiği yapısalcı aktif bir öğrenme yaklaşımıdır. Çalışmada, storyline yaklaşımının 7. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerine etkisini bütünsel ve analitik açıdan incelemek amaçlanmıştır. Nitel deneysel desen kullanılmıştır. Kolay ulaşılabilir örnekleme yer verilmiştir. Çalışma grubunu, Sivas ilinde bir belde devlet okulunda 7. sınıfta öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur. Söz konusu öğrenciler ile 7. sınıf sosyal bilgiler dersinde 5 haftalık bir uygulama gerçekleşmiştir. Bu uygulamada storyline yaklaşımı kapsamında eleştirel düşünme becerisi ile bütünleşmiş olay kurgularına yer verilmiştir. Bu olay kurguları üzerinden öğrencilere dolaylı yaşantılar sunulmuştur. Bu bağlamda ders işleme sürecinde hikâye okunarak olaylar belli bir noktada kesilmiş ve mantıksal sıra ile anahtar sorular yöneltilmiştir. Bu süreçte öğrenciler, hikâyenin bağlamsallığı ve anahtar sorular neticesinde düşündürülmüş ve çeşitli etkinlikler ile keşfederek yanıtlara ulaşmıştır. Söz konusu çalışmada veriler; ölçme etkinliklerinden, öz değerlendirme formundan, odak grup görüşme formundan, öğrenci yansıtıcı günlüklerinden ve saha notlarından elde edilmiştir. Miles ve Huberman uyuşum güvenirlik yüzdesi; ölçme etkinliği %86, odak grup görüşme %83, yansıtıcı günlük %87 ve saha notları %82 hesaplanmıştır. Çalışmada veri çeşitlemesi gerçekleştirilmiştir. Veriler, tümevarımsal (çıkarımsal) analiz ve tümdengelimsel (betimsel) analiz ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, storyline yaklaşımı eğitiminde yapılan ölçme etkinliklerinde, öğrencilerin analiz ve kısmen değerlendirme becerilerinin diğer eleştirel düşünme alt becerilerine göre daha kısıtlı geliştiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte yaklaşımın kanıtları sorgulama ve bilgi kaynaklarının güvenirliğini değerlendirme alt becerisine dair ders etkinliklerinde bu becerileri geliştirmede etkili olduğu görülürken, ölçme etkinliklerinde ise aynı beceri alanlarında storyline yaklaşımının etkili olmadığı görülmüştür. Başka bir deyişle, içeriğin eleştirel düşünme becerisi öğreniminde etkide bulunduğu görülmüştür. Sonuç olarak storyline yaklaşımının öğrencilerin eleştirel düşünme alt becerilerini farklı niteliklerde de olsa geliştirdiği; eleştirel düşünme becerilerinin genel niteliğini ise yanıtsız ve ilgisiz nitelikten geliştirilebilir niteliğe eriştirdiği tespit edilmiştir. Bu sonuç ışığında storyline yaklaşımıyla bütünleştirilmiş sosyal bilgiler ve eleştirel düşünme öğretimine ilişkin teorik yönlü, ders planlı ve etkinlik örnekli bilimsel kitap projeleri yapılabilir. Ayrıca kanıtları sorgulama ve bilgi kaynaklarının güvenirliğini değerlendirme alt becerisine dair ölçme etkinliklerinde storyline yaklaşımının etkisiz kalma nedenleri derinlemesine araştırılabilir.