Stratejik dış ticaret politikalarının rekabet gücüne etkisi: Türkiye örneği

Stratejik dış ticaret politikası, bir ülkenin karşılaştırmalı üstünlük elde edebileceği stratejik sektörleri destekleyerek hem sektörel büyümeyi hem de ekonomik büyümeyi arttırarak daha yüksek üretim gücüne ulaşabilmek amacıyla uyguladığı politikalar olarak tanımlanmaktadır. Stratejik dış ticaret politikasının temelini, Ar-Ge (Araştırma ve Geliştirme) faaliyetleri, firmalar arası dış ticaret etkileşimleri, vergi, sübvansiyon ve korumacılık önlemleri oluşturmaktadır. Stratejik dış ticaret politikasının uygulama alanı orta ve yüksek teknolojili sektölerlerdir. Yapılan çalışmanın amacı, stratejik dış ticaret politikalarının uluslararası rekabet gücüne sektörel düzeyde etkisi olup olmadığının belirlenmesidir. Bu çalışmada 2009-2020 yılları arası Türkiye'deki stratejik sektörler için stratejik dış ticaret ve uluslararası sektörel rekabet gücü ilişkisinin ilgili kuramlar bağlamında ekonometrik yöntemler kullanılarak deneysel incelemesi yapılmıştır. Teorik geçmişi eskilere dayanan bu iki kavramla ilgili bölgesel düzeyde Türkiye için ayrı ayrı birçok çalışma yapılmıştır fakat bu iki kavramın birlikte kullanıldığı çalışmalar sınırlı sayıda kalmıştır. Çalışmada kurulan modelde bağımlı değişken olarak rekabet gücünü belirleyen Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük Endeksi (RCA) kullanılırken; bağımsız değişken olarak sektörel vergi ve sektörel Ar-Ge verileri kullanılmıştır. Sektörel Rekabet gücü, Balassa (1965)'nın Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler İndeksi'nden yararlanılarak WTO (Dünya Ticaret Örgütü), TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) ve TİM (Türkiye İhracatçılar Meclisi) veri tabanlarından alınan verilerden yola çıkılarak tarafımızca hesaplanmıştır. Analizde yatay kesit bağımlılığı ve birim kök testi yapılmıştır. Daha sonra değişkenler arası eşbütünleşik ilişkinin varlığı ispatlanmıştır. Yapılan çalışma ile Türkiye'deki seçili sektörlerde uygulanan stratejik dış ticaret politika araçlarının o sektörlerde uluslararası rekabet gücünü arttırıp arttırmayacağı gösterilmiş ve buna uygun politik önermelerde bulunulmuştur.