Stratejik küçülme ve finansal performans (İMKB'deki firmalarda bir uygulama)

ÖZET Küçülme olgusu görece yakın geçmişte ortaya atılan ve giderek yaygınlaşan bir yönetsel araçtır. Devletin fonksiyonlarının yemden tanımlanmasına bağlı olarak özel sektörün de kendi fonksiyonlarını yeniden tanımlaması gündeme gelmiş ve oluşan 'yeni bir ideolojik iklim' sonucunda giderek artan sayıda kamu ve özel sektör işletmesi küçülmeyi ve işçi sayısında indirime gitmeyi daha 'cesurca' uygulamaya koymuşlardır. Özellikle ekonomik durgunluk dönemlerinde sıkça kullanılan bu olgunun toplumsal, örgütsel ve bireysel boyutları oldukça önem arz etmektedir. Buna karşılık işletmelerin bir anlamda çalışanların bağlılığım ve itibarlarını riske ederek uygulamaya koydukları küçülme kararlarından bekledikleri en önemli sonuç finansal performanslarının iyileşmesidir. Bu çalışmanın amacı ülkemizde stratejik olarak küçülen organizasyonların finansal performanslarında herhangi bir iyileşme olup olmadığım ortaya koymaktır. Çalışmada İMKB'de işlem gören işletmelerin 1990-2000 yıllan arasında bir yıl içinde toplam çalışan sayısında % 10' hık bir indirime giden işletmelerin downsizing yapmadan önceki yıl ile downsizing yaptıktan sonraki yıldaki finansal performansları değişik oranlar kullanılarak ölçülmüştür. Uygulanan istatistiksel analiz sonucunda bu iki dönemdeki performans farkının anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla çoğu işletme için downsizing beklenen sonucu sağlamamıştır. Bu durumda firmaların performans artırmak için downsizing dışındaki alternatifleri daha fazla dikkate almaları gereği ortaya çıkmaktadır.