Stratejiye dayalı konuşma etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin konuşma becerisi ve konuşma kaygısına etkisi

Bu araştırmanın amacı; stratejiye dayalı konuşma etkinliklerinin yedinci sınıf öğrencilerinin konuşma becerisine ve konuşma kaygısına etkisini incelemektir. Araştırmada, nicel ve nitel tekniklerin bir arada yer aldığı karma yöntemlerden iç içe karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde, ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desenden; nitel bölümünde durum çalışmasından yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında, Malatya'nın Battalgazi ilçesindeki bir ortaokulda öğrenim gören yedinci sınıf öğrencilerinden oluşturulmuştur. Çalışma grubunda, 30'u deney, 30'u kontrol olmak üzere toplam 60 öğrenci bulunmaktadır. Araştırmada nicel verilerin toplanmasında "Konuşma Kaygısı Ölçeği" ile araştırmacı tarafından geliştirilen "Konuşma Becerisi Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında "Yarı Yapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu, Uygulama Öğretmeni Görüşme Formu, Odak Grup Görüşmesi, Alan Notları" kullanılmıştır. Araştırmanın uygulama boyutunda, deney grubundaki öğrencilere sekiz hafta boyunca etkinliklere dayalı olarak konuşma stratejileri eğitimi verilmiş, kontrol grubunda ise MEB'in mevcut öğretim programı ve Türkçe ders kitabı doğrultusunda eğitim yapılmıştır. Araştırmanın nicel verileri; verilerin normallik durumuna göre, bağımlı gruplar t testi, bağımsız gruplar t-testi, Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi ile analiz edilmiştir. Araştırmayla ilgili istatistiksel çözümlemelerde SPSS 22.0 paket programından yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde ise betimsel analizden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; konuşma stratejileri eğitimi, deney grubu öğrencilerinin konuşma becerisi genel düzeyleri ile sunum, içerik düzenleme ve etkileşim becerisi düzeylerini anlamlı ölçüde artırmıştır. Konuşma stratejileri eğitiminin uygulandığı deney grubu ile MEB'in mevcut öğretim programı doğrultusunda eğitim yapılan kontrol grubunda; son ölçüm puanları karşılaştırıldığında, iki grup arasında konuşma becerisindeki genel başarı durumu ile sunum ve etkileşim becerilerinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık görülmüştür. İçerik düzenleme bakımından son testlerde iki grup arasında anlamlı bir fark oluşmamıştır. Elde edilen nicel bulgulara göre konuşma stratejileri eğitiminin uygulandığı deney grubundaki öğrencilerin konuşma kaygısı genel düzeyleri ile kaygının bilişsel ve fiziksel alt boyutunda anlamlı ölçüde bir azalma meydana gelmiştir. Deney grubunun konuşma kaygısı duygusal alt boyutu puanlarında ise anlamlı bir değişim söz konusu olmamıştır. Araştırma bulgularına göre deneysel işlem, deney grubu öğrencilerinin konuşma kaygısı düzeyini azaltmada yüksek oranda etkili olmuştur. Deney grubu ile kontrol grubunda konuşma kaygısı son ölçüm puanları karşılaştırıldığında, iki grup arasında konuşma kaygısının toplamı ile fiziksel ve duygusal alt boyutlarında deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Ancak kaygının bilişsel boyutu hususunda gruplar arasında anlamlı farklılık elde edilmemiştir. Deney grubundaki öğrenciler ve uygulama öğretmeni konuşma stratejileri eğitimi ile ilgili olarak büyük oranda olumlu görüş bildirmiştir. Uygulanan deneysel işlem, öğrencilerin konuşma becerilerinin gelişimini sağlarken, konuşma kaygılarının azalmasına yardımcı olmuştur. Bu noktada nicel ve nitel verilerin birbirini desteklediği görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar alan yazınındaki benzer araştırma sonuçlarıyla karşılaştırılarak uygulayıcılara, program hazırlayıcılara ve araştırmacılara birtakım öneriler sunulmuştur.