Streptozotosin ile diyabet oluşturulmuş akut yüzme egzersizi yaptırılan ratlarda çinko uygulamasının lipid peroksidasyonu ve laktat düzeylerine etkisi

Bu çalışmanın amacı, streptozotosin ile diyabet oluşturulmuş akut yüzme egzersizi yaptırılan ratlarda çinko uygulamasının lipid peroksidasyonu, antioksidan kapasite ve laktat düzeyleri üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır.Araştırma 80 adet Spraque ? Dawley cinsi erkek ratlar üzerinde, Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Deney Hayvanları ünitesinde gerçekleştirildi. Çalışma protokolü Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu Etik Kurulu tarafından onaylandı.Çalışmada kullanılan deney hayvanları eşit sayıda 8 gruba ayrıldı:Grup 1 Genel Kontrol Grubu: Hiç bir uygulamanın yapılmadığı normal diyetle beslenen grup.Grup 2 Çinko Uygulanan Kontrol Grubu: Normal diyetle beslenen ve buna ilave olarak 4 hafta boyunca, 6 mg/kg/gün intra peritoneal çinko sülfat uygulanan grup.Grup 3 Çinko Uygulanan Diyabetli Kontrol Grubu: Deri altı Streptozotocin (STZ) ?40 mg/kg? uygulanarak diyabet oluşturulduktan sonra 4 hafta boyunca, 6 mg/kg/gün intra peritoneal çinko sülfat uygulanan grup.Grup 4 Yüzme Kontrol Grubu: Normal diyetle beslenen ve 30 dakika akut yüzme egzersizi yaptırılan grup.Grup 5 Çinko Uygulanan Yüzme Grubu: : Normal diyetle beslenen ve buna ilave olarak 4 hafta boyunca, 6 mg/kg/gün intra peritoneal çinko sülfat uygulanan ve 30 dakika akut yüzme egzersizi yaptırılan grup.Grup 6 Çinko Uygulanan Diyabetli Yüzme Grubu: Deri altı Streptozotocin (STZ) ?40 mg/kg? uygulanarak diyabet oluşturulduktan sonra 4 hafta boyunca, 6 mg/kg/gün intra peritoneal çinko sülfat uygulanan ve 30 dakika akut yüzme egzersizi yaptırılan grup.Grup 7 Diyabetli Yüzme Grubu: Deri altı Streptozotocin (STZ) ?40 mg/kg? uygulanarak diyabet oluşturulan ve 30 dakika akut yüzme egzersizi yaptırılan grup.Grup 8 Diyabet Grubu: Deri altı Streptozotocin (STZ) ?40 mg/kg? uygulanarak diyabet oluşturulan grup.Dört hafta süren çalışmanın bitiminde deney hayvanlarından dekapitasyonla alınan kan örneklerinde eritrositte GSH, serumda GPx, SOD ile plazma MDA ve laktat parametreleri kolorimetrik yöntemle, serum çinko değerleri ise atomik emisyon cihazıyla tayin edildi.Çalışmada en yüksek MDA değerleri grup 7'de elde edildi (p<0.001). Grup 8'in MDA düzeyleri grup 7'den düşük, diğer grupların tamamından yüksekti (p<0.001). Grup 3, 4ve 6'nın MDA değerleri grup 7 ve 8'den düşük, grup 1, 2 ve 5'den yüksek bulundu (p<0.001).Grup 5'in en yüksek GSH değerlerine sahip bulunduğu tespit edildi (p<0.001). Grup 6'nın GSH düzeyleri grup 5'den düşük, diğer grupların tamamından yüksekti (p<0.001). Grup 2, 3 ve 4'ün GSH değerleri grup 5 ve 6'dan düşük, grup 1, 7 ve 8 'den ise daha yüksekti (p<0.001).En yüksek GPx değerleri grup 5'de elde edildi (p<0.001). Grup 2'nin GPx parametresi grup 6'dan farklı değilken, grup 1, 3, 4, 7 ve 8'den önemli derecede yüksekti (p<0.001. Grup 6'nın aynı parametresi grup 3'den farklı değilken, grup 1, 4, 7 ve 8'den önemli derecede yüksekti (p<0.001).En yüksek SOD değeri grup 5'de elde edildi (p<0.001). Grup 6'nın SOD seviyeleri grup 5'den düşük, diğer grupların tamamından daha yüksekti (p<0.001). Grup 2'nin SOD düzeyleri grup 6'dan farklı değilken, grup 5'den düşük, diğerlerinden önemli şekilde yüksekti (p<0.001). Grup 3 ve 4'ün SOD parametresi grup 1, 7 ve 8'den yüksek, grup 2, 5 ve 6'dan düşüktü (p<0.001).Plazma laktat değerleri, grup 7'de diğer grupların tamamından yüksekti (p<0.001). Grup 4'ün laktat parametresi, grup 7'den düşük, diğer grupların tamamından daha yüksekti (p<0.001). Grup 1 ve 6'nın laktat seviyeleri grup 4 ve 7'den düşük, grup 2, 3, 5 ve 8'den yüksekti (p<0.001). Grup 5'in laktat değerleri grup 3 ve 8'den yüksek, diğer grupların tamamından düşüktü (p<0.001).En yüksek serum çinko değerleri grup 2'de tespit edildi (p<0.001). Grup 5'in serum çinko parametresi ise grup 2'den düşük, diğer grupların tamamından daha yüksekti (p<0.001). Grup 1'in çinko seviyeleri grup 2 ve 5'den düşük, diğer grupların tamamından daha yüksek olarak tespit edildi (p<0.001). Grup 3 ve 6'nın çinko düzeyleri grup 4, 7 ve 8'den yüksek, grup 1, 2 ve 5'den daha düşüktü (p<0.001). Grup 4'ün çinko değerleri grup 7 ve 8'den yüksek, diğer grupların tamamından düşüktü (p<0.001).Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgular, diyabette ve akut egzersizde ortaya çıkan serbest radikal üretiminde artış, antioksidan aktivitedeki baskılanma ve kas yorgunluğunun, çinko uygulamasıyla önlendiğini göstermektedir. Diyabette ve akut egzersizde fizyolojik dozda çinko uygulaması sağlık ve performans yönünden faydalı olabilir.