Cıvatalı bağlantılarda ön gerilmenin konvensiyonel tork metodu ve hidrolik ön gerdirme metodu ile uygulanmasının karşılaştırılması

Cıvatalı bağlantılar mühendislik tasarım, imalat ve montajlarının en çok kullanılan birleştirme yöntemlerinden birisidir. Cıvatalı bağlantıların fonksiyonlarını başarılı şekilde yerine getirmesi gerekli ön yüklemenin uygulanmasına bağlıdır. Ön yükleme genellikle cıvatanın tork anahtarı ile gerekli olan tork değerine kadar sıkılması ile gerçekleştirilir. Tork anahtarından başka sanayide son yıllarda çokça kullanılmaya başlanan hidrolik gerdirme diğer yeni bir ön yükleme metodudur. Bu çalışmada iki farklı ön yükleme metodları olan tork anahtarı ve hidrolk gerdirme yöntemleri üzerinde deneysel çalışmalar yürütülmüştür. Her iki metod ile ön yükleme yapılan cıvataların ön yükleme sırasındaki ve sonrasındaki davranışları, avantaj ve dezavantajları incelenmiştir. Yürütülen çalışma cıvatalı bağlantıların statik ve dinamik davranışlarını kapsamaktadır. Her iki ön yükleme metodu kullanılarak 8.8 kalite değerine sahip yaklaşık 150mm boyundaki üç ayrı cıvata ölçüsündeki (M14, M16 ve M18) 24 adet cıvata ile ön yükleme testleri gerçekleştirilmiştir. Statik testler Gaziantep Üniversitesi Makina mühendisliği bölümü laboratuarında dinamik testler ise Karabük Üniversitesi, Demir Çelik Enstitüsü laboratuarında gerçekleştirilmiştir.