Su dezenfeksiyonu sonrası yan ürün olarak oluşan bromokloroasetonitrilin ın vıtro değerlendirilmesi

Su yaşamın devamlılığı için hayati öneme sahiptir. Suyun yeryüzünde yaşam sistemi için gerekli olup insanın hayatta kalabilmesi için vazgeçilmez bir besin kaynağı olduğu açıktır. Güvenli kalitede su tüketimi amacıyla suyun dezenfeksiyonu yapılmaktadır. Su dezenfeksiyonunda kimyasal dezenfektanların kullanılmasının istenmeyen sonucu olarak bazı dezenfeksiyon yan ürünleri (DYÜ) oluşmaktadır. Literatürde 700'den fazla dezenfeksiyon yan ürününün olduğu ve insan sağlığı üzerinde ciddi risk oluşturduğu belirlenmiştir. Dezenfeksiyon yan ürünlerinin bazılarının sitotoksik, genotoksik, kanserojen ve teratojen oldukları bildirilmiştir. Tez çalışmasında su dezenfeksiyonu sonrasında oluşan çeşitli dezenfeksiyon yan ürünlerinden Haloasetonitril (HAN) grubunda bulunan bromokloroasetonitrilin su ile yıkama, banyo ve yüzme yoluyla sürekli temas halindeki vücudumuzun ilk bariyeri olan deri üzerindeki sitotoksik etkileri; insan keratinosit hücre hattı olan HaCaT hücrelerinde MTT, LDH ve ROS test yöntemleri kullanılarak araştırılmıştır. Ayrıca BCAN'in hücre kültüründe yara iyileşmesi üzerindeki etkisi çizik yara deneyi ile incelenmiştir. BCAN'in 40 µM'lık konsantrasyonunun 48 saatlik uygulama sonrasında hücre sayısında kontrole göre yaklaşık %50 oranında hücre sayısında azalmaya neden olduğu MTT testi sonucunda saptanmıştır. BCAN konsantrasyon artışıyla birlikte LDH artışı olmuştur. BCAN'in artan konsantrasyonlarının HaCaT hücrelerinde ROS üretimini indüklediği gözlemlenmiştir. BCAN'in 5, 10 ve 20 µM'lık konsantrasyonlarının yara iyileşmesi üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olmadığı, 40, 60 ve 80 µM'lık toksik konsantrasyonlara çıkıldığında ise yara iyileşmeyi yavaşlatıcı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir.