Su kaynaklarında pestisid kirliliği ve lepistes balıklarında bazı herbisitlerin akut toksik etkisinin araştırılması

Bu araştırmada, su kaynaklarında pestisid kirliliği ve lepistes (Poecilia reticulata) balıkları üzerindeki bazı pestisidlerden herbisidlerin akut toksik etkileri incelenmiştir. Çalışmada kullandığımız herbisidler zirai tarımda yaygın olarak kullanılmaktadır. Denemelerde üç farklı herbisid (Glifosat, 2,4- Diklorofenoksiasetik Asit ve Asetoklor) kullanılmıştır. Biyodeneylerde biri kontrol olmak üzere beş ayrı akvaryum kullanılarak her birine belirli konsantrasyonlarda herbisit eklenmiştir. Belirli zaman aralıklarında glifosat, 2,4-D ve asetoklor'un lepistes (Poecilia reticulata) balıkları üzerinde akut toksik etkileri belirlemek amacıyla gerçekleştirilen çalışmada statik yöntem kullanılmıştır. Lepistes balığının glifosat, 2,4-D ve asetoklor'a karşı 24, 48, 72 ve 96 saat aralıklarında letal konsantrasyon (LC50) değerleri sırasıyla 7,051, 1,201 ve 0,557 mg/L olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlara göre lepistes balığı açısından çalışılan herbisidlerin akut toksik sıralaması asetoklor >2,4-D >glifosat olduğu söylenebilir. Bu çalışmada, Rize ili ve çevresindeki tarımsal faaliyetlerin yoğun olduğu bazı akarsu havzalarında su kaynaklarında pestisid kirliliğinin olup olmadığı da araştırılmıştır. İyidere, Çiftekavak, Salarha ve Fırtına akarsularından alınan su numunelerinde 293 farklı pestisid EPA metoduna göre GC-MS ve LC-MS cihazları taramalarında hiçbir pestisid ölçüm limitinin üstüne çıkmamıştır. Dolayısıyla bölgede tarımsal uygulamalarda kullanılan bazı herbisidlerin su kaynaklarına etkisinin henüz olmadığı söylenebilir.