An empirical study of socio-economic determinants of crime

ÖZET SUÇA ETKİYEN SOSYOEKONOMİK FAKTÖRLER ÜZERİNE AMPİRİK ÇALIŞMA Dursun ARSLAN YÜKSEK LİSANS TEZİ, İŞLETME FAKÜLTESİ Tez Danışmanı: Yar. Doç. Dr. Doğan SEREL Ağustos 2004 Her toplumda suçlar bireylerin yaşam kalitesini azaltmaktadır. Suç önleme kavramı, suçların nedenlerinin ve önleme yöntemlerinin incelenmesi ile yakından ilişkilidir. Devlet istatistik kurumlan ve kolluk kuvvetleri çok çeşitli ve nicelikte suç verileri depolar. Güvenlik ile ilgili kurumlar, bu verileri suç oranlarını en alt seviyelere indirmek amacıyla kullanabilirler. Suç oranlarındaki zamansal ve mekansal değişimler üzerine literatürde bir çok çalışma mevcuttur. İşsizlik, eğitim seviyesi, nüfusun yaş dağılımı ve kişi başı gelir bir çok araştırmacı tarafından suç oranlarındaki farklılaşmaları açıklayan sosyo-ekonomik ve demografik faktörler olarak önerilmiştir. Kişi başına polis oranı, suçların aydınlatılma oranlan ve hapishanedeki tutuklu sayılan ise caydıncı faktörler olarak incelenmiştir. Tezde Türkiye'nin 81 ilinde işlenen hırsızlık, cinayet, şahsa ve mala karşı suçlar ampirik olarak analiz edilmiştir. Çoklu regresyon sonuçlan, gözlemlenen suçların aydınlatılma oranlan ile ters, kişi başına düşen gelir ile doğru orantılı olarak değiştiğini göstermektedir. Üç büyük ildeki hırsızlık oranlannın kısa dönemli tahmini için, 53 aylık zaman serisi verilerine, eğim ve mevsimsellikle ayarlanmış üssel düzeltme tekniği uygulanmıştır. Bütün uygulamalarda en yüksek ortalama mutlak hata oranı 15 % olarak gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Suç analizi, kolluk kuvveti, Türkiye'de suçluluk, kısa-dönemli suç tahmini. iv