Süleymaniye (Irak) yöresinde koyunlarda Eimeria türlerinin prevalansı

Bu çalışma, Süleymaniye yöresindeki koyunlarda Eimeria türlerinin prevalansının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, Ağustos 2012 ? Mart 2013 tarihleri arasında Süleymaniye iline bağlı 9 yerleşim merkezine (Qlirkh, Away Qadirimarf, Berashka, Nawgrdan, Shatwan, Tasluja, Kani goma, Bakrajo ve Tanjaro) birer kez gidilerek, sağlıklı görünen ve rasgele seçilen 150 koyundan (121 dişi, 29 erkek) dışkı örnekleri toplanmıştır. Dışkı örnekleri hayvanların rektumlarından doğrudan alınmış ve laboratuvarda Sheather?in doymuş şekerli su solusyonu kullanılarak, santrifüj flotasyon yöntemi ile mikroskop altında incelenmiştir. Dışkı örneği alınan toplam 150 koyunun 108?inde (%72) Eimeria sp. oocystlerine raslanmış ve 11 farklı Eimeria sp. tespit edilmiştir. En yaygın tür E. parva (% 52.77), en az yaygın tür ise, E. granulosa (% 14.81) olarak belirlenmiştir. En yüksek prevalans; yerleşim merkezlerine göre, Tasluja ve Bakrajo?da (% 87.5), cinsiyete göre erkeklerde (% 75.86), yaş gruplarına göre 0-6 aylık yaş grubundaki hem dişi (% 95) hem de erkeklerde (% 87.5) tespit edilmiştir. Enfekte koyunlarda saptanan Eimeria spp. `nin cinsiyete göre dağılımında ise; dişilerde en yüksek oranda E. parva (%52.32) ve E. pallida (% 51.16); erkeklerde ise E. crandallis (% 33.33)?e raslanmıştır. Bu çalışmada, muayene edilen toplam 150 koyunun %28?inin enfekte olmadığı, % 6.48?inin tek türle ve % 67.33?ünün ise miks enfeksiyona maruz kaldığı; miks enfeksiyonların ise, en fazla 6 türden oluştuğu saptanmıştır. Sonuç olarak, Süleymaniye yöresindeki kuzu ve koyunlarda Eimeria türlerinin varlığı ilk kez ortaya konulmuş, 11 farklı Eimeria türü identifiye edilmiş, bunlardan 3 tür (E. bakuensis, E. weybridgensis, E. marsica) Süleymaniye yöresinden ilk kez bildirilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, Süleymaniye yöresinde coccidiosis?in yaygın olduğunu göstermiştir. Entegre yöntemlerin coccidial enfeksiyonların kontrolü ve önlenmesi için uygulanmasının yararlı olacağı kanısına varılmıştır.