Sulu çözeltilerden kobalt ve nikelin solvent ekstraksiyon tekniği kullanılarak ayrılması

Kobalt ve nikel alaşım ve bileşikleri endüstriyel ve teknolojik açıdan önemli ve yaygın kullanım alanlarına sahiptirler. Kobalt ve nikelin genellikle birlikte bulunması, bu metallerin benzer fiziksel ve kimyasal özelliklere sahip olması ve uygulamalarında yüksek saflık gerektirmeleri, kobalt ve nikel ayrılmasıyla ilgili birçok araştırmanın temelini oluşturmaktadır. Degerli metallere duyulan ihtiyacın sürekli artmasından ve yüksek tenörlü cevherlerin gittikçe azalmasından dolayı çok düsük oranda degerli metal veya metaller içeren katı atıkların ve atık çözeltilerin degerlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenden ötürü, yeni geri kazanım ve zenginleştirme proseslerin gelistirilmesinin önemi her geçen artmaktadır.Genel olarak solvent ekstraksiyon prosesi sulu bir çözeltide bulunan metal iyonlarından arzu edilen metali tercihli olarak ayırmak veya örnekteki konsantrasyonu düşük olan bir metali zenginleştirmek için kullanılan ayırma ve zenginleştirme yöntemidir Bilimsel literatürde sulu çözeltilerden kobalt ile nikelin ayrılması, geriye kazanılması ve zenginleştirilmesi ile ilgili birçok bilimsel çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların birçoğu endüstriyel ölçekli uygulamalarda kullanılmaktadır.Bu çalışmada solvent ekstraksiyon prosesi ile sulu çözeltilerden kobaltın ve nikelin seçici olarak birbirinden ayrılması incelenmiştir. Ekstraktant olarak trioktilamin (TOA) ve 8-hidroksikinolin (8-HQ) kullanılmış ve ektraksiyona etki eden temel parametreler (çözücü cinsi, besleme çözeltisi pH'ı, ekstraktant konsantrasyonu, karıştırma hızı, muamele oranı (Vo/Va), kompleksleştirici konsantrasyonu, ekstraksiyon süresi vb.) denenerek optimum şartlar belirlenmiştir. Optimum şartlar altında değişik Co/Ni konsantrasyonlarında kobalt ve nikelin ekstraksiyonu incelenmiştir. Optimum ekstraksiyon koşulları ÇİNKUR fabrikası atıklarından elde edilen asit liçi çözeltisine uygulamış ve sistemin endüstriyel uygulanabilirliği test edilmiştir. Organik faza ekstrakte edilen kobalt ve nikel metalleri uygun bir sulu çözelti kullanılarak sulu faza alınmış ve zenginleştirilmiştir. Arayüzey reaksiyonlarının sitokyometrisi job ve log-log eğim analiz yöntemleri ile açıklanmıştır Ekstraksiyon süresince ara yüzeylerde oluşan bileşiklerin yapıları ATR-FTIR ve NMR spektroskopi teknikleri ile aydınlatılmıştır.