Şüphenin lehte kullanılması yaklaşımı ile Yapay Zeka Endeksi geliştirilmesi

Çalışmada ülkelerin yapay zeka teknolojilerini alımı, kullanımı, uygulaması ve geliştirmesi konusunda yetenek, kapasite ve potansiyelinin ölçülmesi amacıyla Yapay Zeka Endeksi geliştirilmektedir. Çalışmada 120 ülke için 5 kategoride 16 alt gösterge kullanılarak geliştirilen Yapay Zeka Endeksi ile ülkelerin mevcut durumlarının göreceli olarak belirlenmesi, konumlarının karşılaştırılması ve benzer yapay zeka yetenek, kapasite ve potansiyel seviyesine sahip olan ülke gruplarının tanımlanması sağlanmaktadır. Çalışmada Yapay Zeka Endeksi alt göstergelerinin ağırlıklandırılmasında belirli bir ağırlıklandırma şeması kullanılması yerine ülkelerin politika önceliklerini ve kendilerine özgü yeteneklerini hesaba katan, ülkelerin gözlenen performanslarından yola çıkılarak her ülke için kompozit endeks değerini maksimize eden ülkeye özgü optimal ağırlıkların yapılandırıldığı Veri Zarflama Analizi tabanlı Şüphenin Lehte Kullanılması Yaklaşımı ağırlıklandırma yöntemi uygulanmaktadır. Çalışmada 16 tane alternatif ağırlıklandırma senaryosu için Yapay Zeka Endeks skorları hesaplanmış ve yapılan değerlendirmeler sonucunda bu senaryolardan ülkelerin göreceli yapay zeka yetenek, kapasite ve potansiyelini ortaya koymadaki ayırt edici gücü daha yüksek olan ve 16 Yapay Zeka Endeksi alt göstergesinin temsil ettiği bilgiyi daha geniş kapsamda yansıtan senaryo belirlenmiştir. Çalışmada yapılan belirsizlik ve duyarlılık analizleriyle bu senaryo ile elde edilen Yapay Zeka Endeks skorlarının ve ülke sıralamalarının sağlamlığı değerlendirilmiş ve küresel düzeyde ülkelerin yapay zeka yetenek, kapasite ve potansiyelinin güvenilir bir resmini sunduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmada bu senaryo ile elde edilen alt gösterge ve kategori payları kullanılarak ülke bazında alt göstergelerin ve kategorilerin göreceli önemlerinin açıklanması ve ülkelerin ana sürücülerinin, güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi sağlanmaktadır. Bununla birlikte ülkelerin yapay zeka yetenek, kapasite ve potansiyel seviyelerinin ekonomik gelişmeleri üzerindeki etkisinin araştırılması amacıyla Yapay Zeka Endeks skorları ve kategori payları ile ekonomik gelişme göstergeleri arasındaki ilişki analiz edilmiştir.